ઝૂઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયાએ પતંગિયા અને ફૂદાંઓની પ્રથમ સંપૂર્ણ યાદી તૈયાર કરી
#GS-3 #પર્યાવરણ #જૈવવિવિધતા #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ઝૂઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા
લેપિડોપ્ટેરા કૅટેલૉગ વિશે પ્રાથમિક માહિતી
- ઝૂઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા એ 12 વર્ષ ની મહેનત પછી ભારતનું પહેલું લેપિડોપ્ટેરા કૅટેલૉગ તૈયાર કર્યું છે. આ યાદીમાં પતંગિયા અને ફૂદાંઓની માહિતી સામેલ છે.
- વૈજ્ઞાનિકોએ ક્ષેત્રિય સર્વેક્ષણ કર્યું, સંગ્રહાલયોની તપાસ કરી અને જૂના સાહિત્યને ચકાસીને 100 વર્ષ થી વધુ જૂની ક્ષતિઓ સુધારી છે.
પ્રકાશન અને વૈશ્વિક યોગદાન
- આ આખો કૅટેલૉગ 22 ભાગ માં વહેંચાયેલો છે. તેનો છેલ્લો ભાગ આંતરરાષ્ટ્રીય જર્નલ Zootaxa માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.
- ભારતમાં પતંગિયા અને ફૂદાંની કુલ 13,703 પ્રજાતિઓ નોંધાયેલી છે, જે 3,705 જેનરા અને 102 કુટુંબ માં વહેંચાયેલી છે.
- દુનિયાભરના પતંગિયા અને ફૂદાંમાંથી લગભગ 8.25% પ્રજાતિઓ એકલા ભારતમાં જોવા મળે છે. અંતિમ ભાગમાં 1,689 પ્રજાતિઓ ની વિગતો ઉમેરાઈ છે.
વર્ગીકરણ અને પર્યાવરણીય મહત્વ
- ભારતમાં Geometroidea કીટકોની 2,205 પ્રજાતિઓ છે, જેમાં સૌથી મોટું કુટુંબ Geometridae ( 2,100 પ્રજાતિઓ ) છે. જ્યારે Sematuridae કુટુંબ ભારતમાં જોવા મળતું નથી.
- આ કીટકો વનસ્પતિઓમાં પરાગનયનનું કામ કરે છે અને પક્ષીઓ તથા ચામાચીડિયાં જેવા જીવો માટે ખોરાક તરીકે ઉપયોગી છે.
- આ ડેટાબેઝથી આબોહવા પરિવર્તનનો અભ્યાસ કરવા, પર્યાવરણની જાળવણી કરવા અને સંરક્ષણ યોજનાઓ ઘડવામાં ખૂબ મદદ મળશે.