IN-SPACe દ્વારા સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે 'AI INSPIRED' પ્રોગ્રામ શરૂ કરાયો

IN-SPACe દ્વારા સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે 'AI INSPIRED' પ્રોગ્રામ શરૂ કરાયો

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #અંતરિક્ષ #આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ગુજરાત

મુખ્ય મુદ્દા

  • IN-SPACe એ તેના AI INSPIRED પ્રોગ્રામ હેઠળ 6 ખાનગી સ્પેસ-ટેક કંપનીઓની સીડ-ફંડ ગ્રાન્ટ માટે પસંદગી કરી છે.
  • કુલ રૂ. 6 કરોડ ના બજેટમાંથી દરેક પસંદગી પામેલા સ્ટાર્ટઅપને રૂ. 1 કરોડ સુધીની મદદ આપવામાં આવશે.
  • બોપલ, અમદાવાદ ખાતે મુખ્ય મથક ધરાવતી IN-SPACe સંસ્થા અંતરિક્ષ વિભાગ (DoS) હેઠળ સિંગલ-વિન્ડો મંજૂરી આપતી સંસ્થા છે.
  • આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ સ્પેસ કચરાની શોધ, સેટેલાઈટ સર્વિસિંગ અને સોફ્ટ લેન્ડિંગ જેવા કામોમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ નો ઉપયોગ વધારવાનો છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • ઇન્ડિયન નેશનલ સ્પેસ પ્રમોશન એન્ડ ઓથોરાઇઝેશન સેન્ટર (IN-SPACe) દ્વારા 6 ખાનગી સ્પેસ-ટેક કંપનીઓની નાણાકીય સહાય માટે પસંદગી કરવામાં આવી છે.
  • આ પસંદ થયેલી કંપનીઓને AI INSPIRED યોજના હેઠળ રૂ. 1 કરોડ સુધીની સીડ-ફંડ ગ્રાન્ટ આપવામાં આવશે.

IN-SPACe વિશે

  • IN-SPACe એ ભારત સરકારના અંતરિક્ષ વિભાગ (DoS) હેઠળ કામ કરતી એક સ્વતંત્ર અને સિંગલ-વિન્ડો સંસ્થા છે, જેનું મુખ્ય મથક બોપલ, અમદાવાદ ખાતે આવેલું છે.
  • આ સંસ્થા ખાનગી કંપનીઓ (NGEs) માટે નિયમનકાર અને પ્રોત્સાહક બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
  • એનો મુખ્ય હેતુ નિયમો સરળ બનાવીને, જરૂરી સુવિધાઓ આપીને અને નવી શోధખોળને મદદ કરીને ભારતની સ્પેસ ઇકોનોમીમાં ખાનગી ક્ષેત્ર અને સ્ટાર્ટઅપ્સની ભાગીદારી વધારવાનો છે.

IN-SPACe ના મુખ્ય કાર્યો

  • ખાનગી ઉપગ્રહ મિશન, રોકેટ લોન્ચિંગ, લોન્ચ પેડ, ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન અને રી-એન્ટ્રી કામગીરી માટે એક જ જગ્યાએથી તમામ મંજૂરીઓ આપે છે.
  • ખાનગી કંપનીઓને ISRO ના લોન્ચિંગ સ્ટેશન, ટેસ્ટિંગ સેન્ટર અને લેબોરેટરી વાપરવાની છૂટ આપે છે, જેથી નવી કંપનીઓનો ખર્ચ બચે અને એક જ સાધન બે વાર બનાવવું ન પડે.
  • ISRO એ વિકસાવેલી નવી ટેકનોલોજી દેશના ઉદ્યોગોને સોંપે છે, જેથી મોટા પાયે એનું ઉત્પાદન થઈ શકે.
  • નવા સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રારંભિક ફંડ, ટેકનિકલ માર્ગદર્શન અને ટેસ્ટિંગની સુવિધા આપીને મદદ કરે છે.
  • ઉપગ્રહ સંચાલન, સ્પેસ કચરાનો નિકાલ, સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોના પાલન માટે ખાનગી ક્ષેત્ર માટે માર્ગદર્શિકા બનાવે છે.

AI INSPIRED પ્રોગ્રામ વિશે

  • આ IN-SPACe ની સીડ ફંડ સ્કીમ હેઠળ શરૂ કરાયેલ ખાસ ટેકનોલોજી પ્રોગ્રામ છે, જેનો હેતુ સ્પેસ ક્ષેત્રે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મશીન લર્નિંગ (ML) ના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

પ્રોગ્રામની મુખ્ય વિશેષતાઓ

  • કુલ રૂ. 6 કરોડ ના બજેટમાંથી પસંદ થયેલા દરેક સ્ટાર્ટઅપ, MSME કે રિસર્ચ ગ્રુપને રૂ. 1 કરોડ સુધીની સહાય આપવામાં આવે છે.
  • આ ફંડ વડે AI આધારિત સ્પેસ કચરાની ઓળખ, ગ્રહો પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ, ઉપગ્રહમાં ઈંધણ પૂરવું અને સેટેલાઈટ કંટ્રોલ સિસ્ટમ જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં આવશે.
  • આ યોજનામાં સીધી નાણાકીય ગ્રાન્ટની સાથે અનુભવી લોકોનું માર્ગદર્શન, ISRO ની લેબમાં ટેસ્ટિંગ અને નવી ટેકનોલોજી મેળવવાની તક પણ મળે છે.