સૌદી અરેબિયાના યાન્બુ રેડ સી ઓઇલ હબ પર સુરક્ષા ખતરો

#GS-3 #ભૂગોળ #સંસાધનો #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #યાન્બુ ઓઇલ હબ #સૌદી અરેબિયા #રેડ સી #હોર્મુઝની સામુદ્રધુની

મુખ્ય મુદ્દા

લાલ સમુદ્ર પર આવેલા યાન્બુ ઓઇલ હબ પર હૂથી વિદ્રોહીઓના હુમલા વધતાં સૌદી અરેબિયાએ હાઇ અલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
આશરે 1,200 કિમી લાંબી પેટ્રોલાઇન પાઇપલાઇન દરરોજ 50 લાખ બેરલ કાચું તેલ યાન્બુ સુધી પહોંચાડે છે.
યાન્બુ ખાતે આવેલી YASREF રિફાઇનરી દરરોજ 4,00,00,0 BPD તેલ પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
યાન્બુ પર હુમલા થવાથી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સિવાયનો સૌદી અરેબિયાનો મુખ્ય વૈકલ્પિક ઓઇલ સપ્લાય માર્ગ જોખમમાં મુકાયો છે.

સૌદી અરેબિયાએ પોતાના મહત્વના યાન્બુ રેડ સી ઓઇલ હબ પર મોટા હુમલાની ચેતવણી જાહેર કરી છે.
યમનના હૂથી વિદ્રોહીઓ દ્વારા સતત મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા થતાં આ પગલું લેવાયું છે.

યાન્બુ એ લાલ સમુદ્ર કિનારે આવેલું સૌદી અરેબિયાનું મોટું ઔદ્યોગિક બંદર અને ઓઇલ રિફાઇનિંગ સેન્ટર છે.
તે દેશના પશ્ચિમ દરિયાઈ વિસ્તારમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ બહાર મોકલવાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
આ સ્થળ અલ મદીના પ્રાંતમાં આવેલું છે, જે જેદ્દાહથી 300 કિમી ઉત્તરે અને મદીનાથી 160 કિમી દક્ષિણ-પશ્ચિમે છે.
સૌદી અરેબિયાએ 1970ના દાયકાના મધ્યમાં રોયલ કમિશન ફોર જુબેલ એન્ડ યાન્બુ હેઠળ આ શહેર વિકસાવ્યું હતું.
1980ના દાયકામાં ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધ વખતે પર્શિયન ગલ્ફ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જેવા ખતરનાક દરિયાઈ માર્ગોનો વિકલ્પ ઊભો કરવા આ પ્લાન બન્યો હતો.

આ હબ 1,200 કિમી લાંબી પેટ્રોલાઇનનું પશ્ચિમી ટર્મિનલ છે, જે રોજનું 50 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ પૂર્વ વિસ્તારમાંથી અહીં લાવે છે.
અહીં 4,00,00,0 BPD ની ક્ષમતા ધરાવતી YASREF રિફાઇનરી છે, સાથે સૌદી અરામકો અને SABIC ના પેટ્રોકેમિકલ પ્લાન્ટ પણ છે.
કિંગ ફહદ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ પોર્ટમાં ઊંડા પાણીના ટર્મિનલ અને મોટા ઓઇલ ટેન્કરો માટે સ્ટોરેજ સુવિધાઓ છે.
વિઝન 2030 હેઠળ અહીં ગ્રીન હાઇડ્રોજન, મિનરલ પ્રોસેસિંગ અને NEOM પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા નવા ઉદ્યોગો શરૂ થઈ રહ્યા છે.

યાન્બુ પર હુમલા થાય તો સૌદી અરેબિયાનો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સિવાયનો વૈકલ્પિક ઓઇલ નિકાસ માર્ગ નબળો પડી શકે છે.
યુરોપ અને મેડિટેરેનિયન દેશોમાં ઓઇલ સપ્લાય ખોરવાતાં કાચા તેલના ભાવ, દરિયાઈ ભાડું અને વીમા પ્રીમિયમ વધી શકે છે.
આ સિક્યોરિટી રિસ્કને કારણે સૌદી અરેબિયાએ પોતાના એર ડિફેન્સ મજબૂત કરવા પડશે અને પ્રાદેશિક દેશો સાથે સંરક્ષણ સહયોગ વધારવો પડશે.