'તંબાકુને ના કહો' સંકલ્પ અને તંબાકુ મુક્ત યુવા અભિયાન 4.0

#GS-2 #ગુડ ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #GS-4 #નીતિશાસ્ત્ર #સામાજિક ન્યાય #જાહેર આરોગ્ય #આરોગ્ય મંત્રાલય #તંબાકુ નિયંત્રણ

મુખ્ય મુદ્દા

કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય (MoHFW) હેઠળ દેશવ્યાપી 60-દિવસ નું તંબાકુ મુક્ત યુવા અભિયાન 4.0 શરૂ કર્યું છે.
આ યોજના હેઠળ 'તંબાકુને ના કહો' શપથ લેવડાવવામાં આવ્યા છે, જેથી વિકસિત ભારત 2047 ના લક્ષ્યને પૂરું કરી શકાય.
શાળાઓ અને કોલેજોને તંબાકુમુક્ત બનાવવા માટે સરકાર છ-સ્તરીય વ્યૂહરચના મુજબ વિવિધ ખાતાઓ સાથે મળીને કામ કરશે.
અગાઉના જાગૃતિ પ્રયાસોને લીધે દેશમાં 5.8 લાખ થી વધુ શિક્ષણ સંસ્થાઓ અને 73,000 થી વધુ ગામડાંઓ તંબાકુમુક્ત બન્યા છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ નવી દિલ્હીમાં 60-દિવસ માટે તંબાકુ મુક્ત યુવા અભિયાન 4.0 (TFYC 4.0) ની શરૂઆત કરી છે.
આ કાર્યક્રમમાં યુવાનોમાં જાગૃતિ લાવવા અને વ્યસન અટકાવવા માટે 'તંબાકુને ના કહો' નો સંકલ્પ લેવડાવવામાં આવ્યો હતો.

આ તંબાકુ મુક્ત યુવા અભિયાન 4.0 હેઠળ શરૂ કરાયેલ એક જાહેર આરોગ્ય અભિયાન છે, જે યુવાનોને તંબાકુ અને નિકોટિન છોડવા માટે પ્રેરિત કરે છે.
આ પહેલ યુવાનોને તંબાકુથી દૂર રહેવા અને પોતાના સમાજને તંબાકુમુક્ત બનાવવા માટે તૈયાર કરે છે.
આ કાર્યક્રમ આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય (MoHFW) હેઠળ ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે.
તેનો મુખ્ય હેતુ યુવાનોને તંબાકુના વ્યસનથી બચાવવાનો અને વિકસિત ભારત 2047 ના સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે દેશમાં જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.

આ અભિયાનમાં યુવાનો પોતે આગળ આવીને તંબાકુ ન ખાવાના શપથ લે છે અને પોતાના મિત્રોને પણ વ્યસનમુક્ત રહેવા સમજાવે છે.
શાળા, કોલેજ અને યુનિવર્સિટી પરિસરમાં તંબાકુમુક્ત વાતાવરણ ઊભું કરવા ખાસ જાગૃતિ કાર્યક્રમો ગોઠવવામાં આવશે.
આ દેશવ્યાપી 60-દિવસ નું અભિયાન છે, જેમાં બધા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં તંબાકુ નિયંત્રણ અને જાગૃતિના કામો થશે.
બાળકો અને કિશોરોને તંબાકુના સંપર્કથી બચાવવા માટે કાયદાકીય નિયમો કડક રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
આ યોજનામાં શિક્ષણ સંસ્થાઓ, આરોગ્ય કર્મચારીઓ, પોલીસ અને સ્થાનિક લોકોને સાથે રાખીને છ-સ્તરીય વ્યૂહરચના પર કામ કરવામાં આવશે.

આ સંકલ્પથી યુવાનોમાં નિકોટિનનું વ્યસન, મગજના વિકાસમાં અવરોધ, કેન્સર અને ફેફસાની બીમારીઓ થવાનું જોખમ ઘટે છે.
આ પહેલાંના અભિયાનથી 5.8 લાખ થી વધુ શિક્ષણ સંસ્થાઓ અને 73,000 થી વધુ ગામડાઓને તંબાકુમુક્ત જાહેર કરવામાં સફળતા મળી છે.

આ વિષય GS પેપર II (સામાજિક ન્યાય) હેઠળ જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રે સરકારી નીતિઓ અને કિશોરો માટેના સુધારા સાથે જોડાયેલો છે.
આ વિષય GS પેપર IV (નીતિશાસ્ત્ર) હેઠળ વર્તનમાં ફેરફાર, સામાજિક જવાબદારી અને જાહેર આરોગ્યમાં નૈતિક નેતૃત્વ જેવા મુદ્દાઓ માટે મહત્વનો છે.