
રાણી ચેન્નમ્મા: તેમની ઐતિહાસિક જીતની 202મી વર્ષગાંઠ
#જીએસ-1 #ઇતિહાસ #આધુનિક ભારત #સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ #પ્રિલિમ્સ માટે ઝડપી તથ્યો #રેપિડ ફાયર કરંટ અફેર્સ
મુખ્ય મુદ્દા
- બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની સામે રાણી ચેન્નમ્માના વિજયની 202મી વર્ષગાંઠ સંસદના પ્રેરણા સ્થળ ખાતે ઉજવવામાં આવી.
- તેમનો જન્મ બેલગામ નજીકના કાકાતી ગામમાં 1778 માં થયો હતો અને તેમણે દત્તક પુત્ર શિવલિંગપ્પા ને માન્યતા ન મળતા 1824 માં કિત્તૂર વિદ્રોહનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.
- વર્ષ 1824 ની પ્રથમ લડાઈમાં બ્રિટિશ અધિકારી સેન્ટ જોન થેકરે માર્યો ગયો હતો, પરંતુ બાદમાં રાણીની ધરપકડ થઈ અને 21 ફેબ્રુઆરી 1829 ના રોજ બેલહોંગલ કિલ્લા માં તેમનું અવસાન થયું.
- તેમની યાદમાં દર વર્ષે 22 થી 24 ઓક્ટોબર દરમિયાન કિત્તૂર ઉત્સવ ઉજવાય છે અને 2007 માં સંસદમાં તેમની પ્રતિમા મૂકવામાં આવી હતી.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની સામે કિત્તૂર રાણી ચેન્નમ્માની વિજયગાથાની 202મી વર્ષગાંઠ નવી દિલ્હીમાં સંસદ ભવનના પ્રેરણા સ્થળ ખાતે ઉજવવામાં આવી.
- આ ઉજવણી અંગ્રેજોના શાસન સામે સૌપ્રથમ અવાજ ઉઠાવનાર આ વિરાંગનાના સાહસને યાદ કરવા માટે કરવામાં આવી હતી.
રાણી ચેન્નમ્મા વિશે
- રાણી ચેન્નમ્માનો જન્મ 1778 માં કર્ણાટકના બેગામી (બેલોગામ) પાસે આવેલા કાકાતી ગામના લિંગાયત પરિવારમાં થયો હતો.
- તેઓ કર્ણાટકના કિત્તૂર રાજ્યના રાણી હતા અને બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની સામે હથિયાર ઉઠાવનાર દેશના પહેલા મહિલા શાસકોમાંના એક હતા.
કિત્તૂરનો વિદ્રોહ
- વર્ષ 1824 માં અંગ્રેજોએ રાણીના દત્તક પુત્ર શિવલિંગપ્પા ને વારસદાર તરીકે સ્વીકારવાની ના પાડી દીધી, તેથી રાણીએ અંગ્રેજો સામે બળવો પોકાર્યો.
- વર્ષ 1824 માં કિત્તૂર ખાતે થયેલી પહેલી લડાઈમાં અંગ્રેજ સેનાને મોટું નુકસાન થયું અને તેમનો પોલિટિકલ એજન્ટ સેન્ટ જોન થેકરે માર્યો ગયો.
- ત્યારબાદ અંગ્રેજોએ રાણી ચેન્નમ્માને કેદ કરીને બેલહોંગલ કિલ્લા માં રાખ્યા, જ્યાં 21 ફેબ્રુઆરી 1829 ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.
- રાણીની ધરપકડ પછી પણ સંગોલ્લી રાયન્ના એ અંગ્રેજો સામે આ લડાઈ ચાલુ રાખી હતી.
વારસો અને સ્મૃતિ
- તેમની જીતની યાદમાં દર વર્ષે 22 થી 24 ઓક્ટોબર દરમિયાન કિત્તૂર ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે.
- આખા કર્ણાટકમાં આજે પણ લોકગીતો એટલે કે જનાપદ દ્વારા રાણી ચેન્નમ્માની શૌર્યગાથા ગવાય છે.
- વર્ષ 2007 માં સંસદ પરિસરમાં રાણી ચેન્નમ્માની પ્રતિમા મૂકવામાં આવી હતી.