કેરળની પરંપરાગત સુરાંગમ ભૂગર્ભ જળ પ્રણાલી
#GS-1 #ભૂગોળ #સંસ્કૃતિ #વારસો #GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #સ્થાનિક સ્વરાજ્ય #GS-3 #પર્યાવરણ #ટકેઉ વિકાસ #જળ સંરક્ષણ #સુરાંગમ જળ પ્રણાલી
મુખ્ય મુદ્દા
- કેરળના કાસરાગોડ જિલ્લાની આઠ ગ્રામ પંચાયતો પાણીની અછત દૂર કરવા જૂની સુરાંગમ સિસ્ટમને સજીવન કરી રહી છે.
- સુરાંગમ એ ટેકરીઓમાં આડી ટનલ ખોદીને નીતરતું ભૂગર્ભ જળ ભેગું કરવાની પરંપરાગત પદ્ધતિ છે.
- આ આખી પ્રણાલી કુદરતી ઢાળ પર કામ કરે છે, જેથી પાણી ખેંચવા માટે વીજળી કે પંપની જરૂર પડતી નથી.
- આ ટનલોનું સમારકામ કરવાથી ગામડાંમાં પાણીની સુરક્ષા વધશે અને સ્થાનિક લોકોને રોજગારી મળશે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- કેરળના કાસરાગોડ જિલ્લાની આઠ ગ્રામ પંચાયતો તેમની જૂની સુરાંગમ ભૂગર્ભ જળ ટનલોને ફરી ચાલુ કરવા જઈ રહી છે.
- આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવો, જમીનમાં પાણી ઉતારવું અને દુષ્કાળ સામે ગામડાંને તૈયાર કરવાનો છે.
કેરળની પરંપરાગત સુરાંગમ પ્રણાલી વિશે
- સુરાંગમ એ કેરળના કાસરાગોડ જિલ્લામાં જોવા મળતી પાણી ભેગું કરવાની એક જૂની દેશી પદ્ધતિ છે.
- એમાં ટેકરીઓની અંદર આડા ખાડા કે ટનલ ખોદીને પથ્થરોમાંથી નીતરતું પાણી એકઠું કરવામાં આવે છે.
- આ સિસ્ટમનો મુખ્ય આશય ઉનાળામાં પણ કોઈ ખાસ ખર્ચ વગર કુદરતી ઢાળની મદદથી પીવાનું પાણી પૂરું પાડવાનો છે.
સુરાંગમની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- લાલ માટીવાળી ટેકરીઓમાં આડી સાંકડી ટનલ ખોદવામાં આવે છે, જેથી કુદરતી રીતે નીકળતું પાણી પંપ વગર એક જગ્યાએ ભેગું થાય.
- પાણી કુદરતી ઢાળના કારણે મેળે-મેળે આગળ વહે છે, તેથી આ સિસ્ટમ ચલાવવા વીજળી કે મોટરની જરૂર પડતી નથી.
- ચોમાસામાં પડતું પાણી ટેકરીઓમાં શોષાઈ જાય છે, જે ઉનાળાના દિવસોમાં ટનલ મારફતે લોકોને સતત મળતું રહે છે.
- આ પદ્ધતિ સ્થાનિક લોકોની કોઠાસૂઝ અને સાદા ઓજારો વડે બનેલી છે, જે બોરવેલ કરતાં ખૂબ સસ્તી અને પર્યાવરણ માટે સુરક્ષિત છે.
આ પદ્ધતિનું મહત્વ
- ઓછા વરસાદ અને લાંબા ઉનાળા વાળા વિસ્તારોમાં ભૂગર્ભ જળ સાચવવા માટે આ પદ્ધતિ ખૂબ ઉપયોગી છે.
- આનાથી ગામડાંની જૂની પરંપરાગત જ્ઞાન પદ્ધતિ સજીવન થાય છે અને વીજળીનો વપરાશ સાવ ઘટી જાય છે.
- ટનલોની સફાઈ અને સમારકામથી સ્થાનિક લોકોને રોજગારી મળે છે અને આજુબાજુની નદીઓમાં પણ પાણીનું સ્તર જળવાઈ રહે છે.