DRDO ભારતીય ખાનગી ક્ષેત્રને મિસાઇલ ટેકનોલોજી આપશે
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #અર્થતંત્ર #સંરક્ષણમાં આત્મનિર્ભરતા #રાષ્ટ્રીય
મુખ્ય મુદ્દા
- સંરક્ષણ મંત્રીએ સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવા DRDO ની મિસાઇલ ટેકનોલોજી ભારતીય કંપનીઓને સોંપવાની મંજૂરી આપી છે.
- ભારતે વર્ષ 2024-25 માં ₹1.54 લાખ કરોડ નું રેકોર્ડ ઉત્પાદન અને ₹23,622 કરોડ ની રેકોર્ડ નિકાસ કરી હતી.
- સરકારે ચાલુ વર્ષે સંરક્ષણ ઉત્પાદન ₹1.75 લાખ કરોડ અને વર્ષ 2029 સુધીમાં ₹3 લાખ કરોડ પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.
- આ નીતિથી ખાનગી કંપનીઓ અને MSME એકમો અગ્નિ અને બ્રહ્મોસ જેવી મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ બનાવી શકશે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતના સંરક્ષણ મંત્રી એ દેશમાં જ મિસાઇલ બનાવવા માટે DRDO ની ટેકનોલોજી ભારતીય કંપનીઓને આપવાની મંજૂરી આપી છે.
- આ નિર્ણયથી દેશના સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વધશે અને ખાનગી કંપનીઓની ભાગીદારી પ્રોત્સાહિત થશે.
ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર વિશે
- જરૂરી તાંત્રિક લાયકાત અને મંજૂરી મેળવ્યા પછી યોગ્ય ભારતીય ઉદ્યોગો DRDO ની મિસાઇલ ટેકનોલોજીથી ઉત્પાદન શરૂ કરી શકશે.
- કંપનીઓએ ઉત્પાદન શરૂ કરતા પહેલા નિયત કરેલા સુરક્ષા અને ગુણવત્તાના ધોરણો પૂરા કરવા પડશે.
ખાનગી ક્ષેત્રની વધુ ભાગીદારી
- આ નિર્ણયથી ખાનગી સંરક્ષણ કંપનીઓ, MSME અને ટેકનોલોજી ભાગીદારો માટે મિસાઇલ સપ્લાય ચેઇનમાં જોડાવાની નવી તકો ઊભી થશે.
- તેનાથી ભારતની સંરક્ષણ નિર્માણ સિસ્ટમમાં દેશી ઉદ્યોગોનો વ્યાપ વધશે.
મુખ્ય હેતુઓ
- મિસાઇલના સંશોધન તબક્કાથી લઈને મોટા પાયે કારખાનામાં ઉત્પાદન ઝડપથી શરૂ થાય તેવો આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ છે.
- આ પગલાથી દેશમાં જ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધશે અને પરદેશ પર આધાર રાખવો નહીં પડે.
ભારતની મિસાઇલ ક્ષમતા
- ભારત પાસે અગ્નિ સિરીઝની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ જેવું મજબૂત મિસાઇલ નેટવર્ક છે.
- આ મિસાઇલો દર્શાવે છે કે ભારતમાં પોતે મિસાઇલ બનાવવાની ટેકનિકલ તાકાત કેટલી વધારે છે.
સંરક્ષણ ઉત્પાદનની સ્થિતિ
- ભારતે વર્ષ 2024-25 માં અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ ₹1.54 લાખ કરોડ નું સંરક્ષણ ઉત્પાદન કર્યું છે.
- એ જ વર્ષમાં ભારતે ریکارڈ ₹23,622 કરોડ ના હથિયારો અને સરસામાનની નિકાસ કરી હતી.
- સરકારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ઉત્પાદન વધારીને ₹1.75 લાખ કરોડ અને 2029 સુધીમાં ₹3 લાખ કરોડ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.
મહત્વ
- મિસાઇલ ટેકનોલોજી સ્થાનિક કંપનીઓને આપવાથી દેશની અંદર જ હથિયારો બનાવવાની ક્ષમતા ખૂબ વધશે.
- વિદેશી હથિયારો પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને દેશમાં ઉચ્ચ કૌશલ્ય ધરાવતી નવી રોજગારીઓ ઊભી થશે.