મણિપુર વસ્તીગણતરી મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય

મણિપુર વસ્તીગણતરી મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય

#GS-2 #ભારતીય રાજ્યવ્યવસ્થા અને બંધારણ #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #વસ્તીગણતરી #રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC) #જનસંખ્યા #મણિપુર

મુખ્ય મુદ્દા

  • કેન્દ્ર સરકારે વંશીય તણાવ અને National Register of Citizens (NRC) ની માગણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને મણિપુરમાં વસ્તીગણતરી મુલતવી રાખી છે.
  • સ્થાનિક સમુદાયો સીમાંકન પહેલાં ગેરકાયદે ઘૂસણખોરોની ઓળખ કરવા માટે 1951 ના વર્ષ આધારિત NRC ની માગ કરી રહ્યા છે.
  • કુકી-ઝો સમુદાય 1951 ના આધાર વર્ષનો વિરોધ કરી રહ્યો છે અને વહેલી તકે નિષ્પક્ષ વસ્તીગણતરી કરાવવાની માગ કરે છે.
  • Census Act, 1948 ની Section 3 હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર પાસે પોતાની જરૂરિયાત મુજબ વસ્તીગણતરી યોજવાની સત્તા છે.
  • આ પહેલાં પણ અશાંતિના કારણે 1981 માં Assam અને 1991 માં Jammu and Kashmir માં વસ્તીગણતરી મુલતવી રાખવામાં આવી હતી.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • કેન્દ્ર સરકારે મણિપુર માં ચાલતા વંશીય તણાવને વધતો અટકાવવા માટે દસ વર્ષીય વસ્તીગણતરી અનિશ્ચિત સમય માટે મુલતવી રાખી છે.
  • સ્થાનિક નાગરિક સંગઠનો વસ્તીગણતરી પહેલાં રાજ્યમાં National Register of Citizens (NRC) લાગુ કરવાની માગ કરી રહ્યા છે.

મુખ્ય વિવાદ અને માગણીઓ

  • વસ્તીગણતરીના આધારે જ બેઠકોનું સીમાંકન થવાનું છે, તેથી Meitei, Naga અને Meitei Pangal સમુદાયો તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
  • આ સમુદાયોની માગ છે કે ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરોની ઓળખ કરવા માટે પહેલા 1951 ના વર્ષને આધાર માનીને NRC તૈયાર કરવામાં આવે.

કુકી-ઝો સમુદાયનો પક્ષ

  • Kuki-Zo Council વસ્તીગણતરી પાછી ઠેલવાની અને NRC લાગુ કરવાની માગણીનો વિરોધ કરી રહી છે.
  • તેઓ 1951 ના વર્ષ આધારિત NRC ને પક્ષપાતી અને સમય પહેલાંનું ગણાવે છે.
  • આ સમુદાય ઈચ્છે છે કે વસ્તીના સાચા આંકડા સામે લાવવા માટે નિષ્પક્ષ વસ્તીગણતરી ઝડપથી હાથ ધરવામાં આવે.

વસ્તી વિષયક અને રાજકીય ચિંતાઓ

  • NRC ના સમર્થકોનો દાવો છે કે Myanmar, Bangladesh અને Mizoram થી થયેલી ઘૂસણખોરીને કારણે પહાડી વિસ્તારોમાં વસ્તી 1881 પછી 2,165% વધી ગઈ છે.
  • તેમને ડર છે કે અત્યારે વસ્તીગણતરી કરવાથી વિધાનસભાની બેઠકોમાં ગેરકાયદેસર વસવાટ કરતા લોકોને ફાયદો થઈ શકે છે.

મ્યાનમાર સંકટ સાથેનો સંબંધ

  • February 2021 માં Myanmar માં લશ્કરી બળવો થયા પછી NRC ની માગ વધુ તીવ્ર બની હતી.
  • સરહદ પારથી આવેલા Kuki-Chin શરણાર્થીઓના કારણે સ્થાનિક લોકોમાં ચિંતા વધી, જેના પગલે રાજ્ય વિધાનસભાએ State Population Commission માટે દરખાસ્ત પસાર કરી હતી.

NRC પ્રક્રિયાની જટિલતાઓ

  • કોઈપણ ભૂલ વગર NRC તૈયાર કરવું ખૂબ જ મુશ્કેલ કામ છે.
  • ઉદાહરણ તરીકે, 2019 માં Assam NRC માંથી 19.06 લાખ લોકો બહાર રહી ગયા હતા, પણ Registrar General of India એ હજુ સુધી તેને સત્તાવાર મંજૂરી આપી નથી.

વસ્તીગણતરી મુલતવી રાખવાના ઐતિહાસિક ઉદાહરણો

  • અગાઉ પણ ભારતમાં અશાંતિના કારણે બે વાર ચોક્કસ વિસ્તારોમાં વસ્તીગણતરી રદ કરવી પડી છે.
  • Assam માં ઘૂસણખોરી વિરોધી આંદોલનના કારણે 1981 ની વસ્તીગણતરી રદ થઈ હતી, જે બાદમાં 1985 ના Assam Accord થી શાંત થયું હતું.
  • તે જ રીતે Jammu and Kashmir માં પણ આતંકવાદ અને કાશ્મીરી પંડિતોના સ્થળાંતરના કારણે 1991 માં વસ્તીગણતરી થઈ શકી નહોતી.

વસ્તીગણતરી મુલતવી રાખવાનો કાનૂની આધાર

  • Census Act, 1948 ની Section 3 મુજબ કેન્દ્ર સરકાર જ્યારે યોગ્ય લાગે ત્યારે વસ્તીગણતરી કરાવી શકે છે.
  • Census Act, 1948 કે Census Rules, 1990 માં દર દસ વર્ષે જ વસ્તીગણતરી કરવી ફરજિયાત છે તેવો કોઈ કડક નિયમ નથી.