કોર પ્રોગ્રામ ૨૦૨૬: સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સૈન્ય અને સનદી સેવાઓ વચ્ચે તાલમેળ

કોર પ્રોગ્રામ ૨૦૨૬: સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સૈન્ય અને સનદી સેવાઓ વચ્ચે તાલમેળ

#જીએસ-૩ #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #જીએસ-૨ #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #સનદી સેવાઓ #રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા #ઈન્ટિગ્રેટેડ થિયેટર કમાન્ડ્સ #પ્રિલિમ્સ

મુખ્ય મુદ્દા

  • HQ IDS દ્વારા સૈન્ય અને સનદી અધિકારીઓ વચ્ચે સંકલન માટે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં CORE કાર્યક્રમની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
  • નવી દિલ્હી ના માણેકશા સેન્ટર ખાતે યોજાયેલા ૫-દિવસીય CORE પ્રોગ્રામ ૨૦૨૬ માં ત્રણેય સેનાઓ અને સંરક્ષણ મંત્રાલય, વિદેશ મંત્રાલય તથા ગૃહ મંત્રાલય ના સચિવો જોડાયા હતા.
  • આ પહેલ મુખ્યત્વે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI), ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજી અને સાયબર સંરક્ષણ જેવા આધુનિક વિષયો પર કેન્દ્રિત છે.
  • આ મંચ ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે વિશ્વાસ વધારીને ભારતના ઈન્ટિગ્રેટેડ થિયેટર કમાન્ડ્સ સ્થાપવાના લક્ષ્યને ટેકો આપે છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • નવી દિલ્હી ના માણેકશા સેન્ટર ખાતે ૫-દિવસીય કમ્બાઈન્ડ ઓપરેશનલ રિવ્યુ એન્ડ ઈવેલ્યુએશન (CORE) પ્રોગ્રામ ૨૦૨૬ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયો.
  • આ કાર્યક્રમમાં ત્રણેય સેનાઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને સનદી અધિકારીઓએ આધુનિક યુદ્ધ પદ્ધતિઓ અને સુરક્ષા પડકારો પર ઊંડી ચર્ચા કરી.

CORE કાર્યક્રમ વિશે

  • CORE પ્રોગ્રામ એ સૈન્ય અને સનદી અધિકારીઓ વચ્ચે વ્યુહાત્મક તાલમેળ સાધવા માટેનો એક ઉચ્ચ સ્તરીય તાલીમ અને સમીક્ષા મંચ છે.
  • આ વ્યવસ્થા ભારતીય સશસ્ત્ર દળો અને કેન્દ્ર સરકારના મુખ્ય મંત્રાલયો વચ્ચે એકસરખી સમજ વિકસાવવામાં મદદ કરે છે.
  • હેડક્વાર્ટર ઈન્ટિગ્રેટેડ ડિફેન્સ સ્ટાફ (HQ IDS) દ્વારા સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં આ કાયમી વ્યવસ્થા શરૂ કરવામાં આવી હતી.
  • તેનો મુખ્ય હેતુ ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે એકતા મજબૂત કરવાનો અને આધુનિક યુદ્ધક્ષેત્રમાં ટેકનોલોજી આધારિત સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવાનો છે.

CORE ના મુખ્ય લક્ષણો

  • આ મંચ પર ભારતીય સેના, નૌકાદળ અને વાયુસેના ના અધિકારીઓ સાથે સંરક્ષણ મંત્રાલય, વિદેશ મંત્રાલય અને ગૃહ મંત્રાલય ના ઉચ્ચ સચિવો એકઠા થાય છે.
  • અધિકારીઓને ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS), ચીફ ઓફ ધ નેવલ સ્ટાફ (CNS) અને ચીફ ઓફ ઈન્ટિગ્રેટેડ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CISC) સાથે સીધો સંવાદ કરવાની તક મળે છે.
  • તેમાં નવી ટેકનોલોજી જેવી કે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI), ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, રોબોટિક્સ, ડ્રોન સિસ્ટમ અને સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન પર ખાસ ધ્યાન અપાય છે.
  • આ તાલીમમાં સાયબર સુરક્ષા, ખોટી માહિતી સામે રક્ષણ અને માહિતી યુદ્ધ જેવા બિન-પરંપરાગત વિષયો પર પ્રેક્ટિકલ મોડેલિંગ થાય છે.
  • યુનિવર્સિટીઓ, સંરક્ષણ થિંક ટેન્ક અને ગુપ્તચર સંસ્થાઓના નિષ્ણાતો હાઈબ્રિડ યુદ્ધના પડકારો વિશે વ્યાખ્યાન આપે છે.

મહત્ત્વ

  • આ કાર્યક્રમ ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે પરસ્પર વિશ્વાસ વધારે છે, જેથી ભારતમાં ઈન્ટિગ્રેટેડ થિયેટર કમાન્ડ્સ બનાવવાનું કામ ઝડપી બનશે.
  • તે લશ્કરી તાકાત, કૂટનીતિ, આર્થિક નીતિ અને આંતરિક સુરક્ષાને જોડીને દેશની સમગ્ર સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવે છે.