એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિત અને ભારતીય વાયુસેનાનું 'VAYU' વિઝન
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #VAYU વિઝન #ભારતીય વાયુસેના
મુખ્ય મુદ્દા
- એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે એર ચીફ માર્શલ અમર પ્રીત સિંહના સ્થાને ભારતીય વાયુસેનાના 29મા વડા તરીકે પદ સંભાળ્યું છે.
- તેમણે વાયુસેનાના આધુનિકીકરણ માટે 4 મુખ્ય સ્તંભો ધરાવતું VAYU ફ્રેમવર્ક રજૂ કર્યું છે.
- તેમણે દેશી ફાઇટર પ્લેન LCA Mk-1 Tejas ને સફળતાપૂર્વક સેનામાં સામેલ કરવામાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું.
- આ VAYU વિઝન ભારતની JAI (જોઈન્ટનેસ, આત્મનિર્ભરતા અને ઈનોવેશન) નીતિ સાથે સીધું જોડાયેલું છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે ભારતીય વાયુસેનાના 29મા વડા તરીકે ચાર્જ સંભાળ્યો છે.
- તેમણે એર ચીફ માર્શલ અમર પ્રીત સિંહનું સ્થાન લીધું છે.
- ચાર્જ સંભાળતાની સાથે જ તેમણે VAYU નામનું એક ખાસ વિઝન રજૂ કર્યું છે, જે વાયુસેનાની સજ્જતા અને આત્મનિર્ભરતા પર ધ્યાન આપે છે.
એર સ્ટાફના વડા (CAS) વિશે
- એર સ્ટાફના વડા (CAS) ભારતીય વાયુસેનાના મુખ્ય સેનાપતિ હોય છે અને તેઓ 4-સ્ટાર રેન્ક ધરાવે છે.
- તેઓ સરકારને વિમાન અને લશ્કરી ઉડ્ડયન બાબતે મુખ્ય સલાહ આપે છે અને ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટી (COSC) માં રહીને વાયુસેનાના આધુનિકીકરણ અને સંચાલનની સંભાળ રાખે છે.
નવા વાયુસેના વડાની મુખ્ય સિદ્ધિઓ
- તેમણે દેશી ફાઇટર પ્લેન LCA Mk-1 Tejas ના ટેસ્ટિંગમાં અને તેને સેનામાં સામેલ કરવાની મંજૂરી મેળવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
- તેમણે જાગુઆર અને MiG-27 જેવા લડાકુ વિમાનોમાં નવા હથિયારો અને ટેકનોલોજી ઉમેરવાનું કામ સફળતાપૂર્વક પૂરું કર્યું હતું.
- તેમણે કાર્ગિલ યુદ્ધ દરમિયાન ઓપરેશન સફેદ સાગર અને ઓપરેશન રક્ષક જેવા મહત્વના લશ્કરી અભિયાનોમાં ભાગ લીધો હતો.
- તેમની 40 વર્ષની શાનદાર સેવા માટે તેમને પરમ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (2026), અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (2023), વાયુ સેના મેડલ (2006) અને વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (2011) થી નવાજવામાં આવ્યા છે.
VAYU વ્યૂહાત્મક વિઝન
- VAYU એ વાયુસેનાને વધુ મજબૂત અને આધુનિક બનાવવા માટે તૈયાર કરાયેલું 4 સ્તંભો ધરાવતું માળખું છે.
- V - વિજિલન્સ, વિક્ટ્રી અને રેડીનેસ (જાગૃતિ અને સજ્જતા): તેનો મુખ્ય હેતુ સરહદો પર સતત નજર રાખવાનો અને ફાઇટર સ્ક્વોડ્રનની સંખ્યા મંજૂર થયેલી મર્યાદા સુધી પાછી પહોંચાડવાનો છે.
- A - આત્મનિર્ભરતા: વિદેશી શસ્ત્રો પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ભારતમાં જ બનેલા વિમાનો, સેન્સર અને ચોક્કસ નિશાન સાધતા હથિયારોનો વપરાશ વધારવાનો તેનો ઉદ્દેશ્ય છે.
- Y - યુક્તિ (ઈનોવેશન): આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, ડ્રોન-વિરોધી સિસ્ટમ, સાયબર સુરક્ષા અને સ્પેસ ટેકનોલોજીનો સેનામાં ઉપયોગ વધારવો.
- U - યુનિટી ઓફ એફર્ટ (એકતા): આર્મી, નેવી અને વાયુસેના વચ્ચે તાલમેળ વધારવો, જે દેશની JAI (જોઈન્ટનેસ, આત્મનિર્ભરતા અને ઈનોવેશન) નીતિને મદદ કરે છે.