ઇન્ડો-તિબેટિયન બોર્ડર પોલીસનો 65મો સ્થાપના દિવસ

#GS-3 #સંરક્ષણ ટેકનોલોજી #સુરક્ષા દળો અને તેમના અધિકારક્ષેત્ર #રેપિડ ફાયર કરંટ અફેર્સ #પ્રિલિમ્સ માટે ઝડપી તથ્યો

મુખ્ય મુદ્દા

ITBP ની સ્થાપના 1962ના ભારત-ચીન યુદ્ધ વખતે 24 ઓક્ટોબર 1962 ના રોજ થઈ હતી અને તે ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરે છે.
આ દળ લડાખના કારાકોરમ પાસ થી અરુણાચલ પ્રદેશના જાચેપ લા સુધીની 3,488 કિમી લાંબી સરહદ સાચવે છે.
વર્ષ 2004 માં “એક સરહદ, એક દળ” સિદ્ધાંત હેઠળ ચીન સરહદની સંપૂર્ણ જવાબદારી ITBP ને આપી દેવાઈ હતી.
આ દળના જવાનો હિમવીર કહેવાય છે, જેઓ 18,800 ફૂટ સુધીની ઊંચાઈ અને -45°C ઠંડી ધરાવતી ચોકીઓ પર ફરજ બજાવે છે.

પ્રધાનમંત્રીએ ઇન્ડો-તિબેટિયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) ના 65મા સ્થાપના દિવસ પર જવાનોને શુભેચ્છા પાઠવી હતી અને દેશની સરહદો સાચવવામાં તેમના સાહસ અને બલિદાનને બિરદાવ્યા હતા.
ચીન સામેના 1962ના યુદ્ધ દરમિયાન સરહદની સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે 24 ઓક્ટોબર 1962 ના રોજ આ દળની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
આ દળ ગૃહ મંત્રાલય (MHA) હેઠળ કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળ (CAPF) તરીકે કામ કરે છે.

આ દળનું સંચાલન ઇન્ડો-તિબેટિયન બોર્ડર પોલીસ ફોર્સ એક્ટ, 1992 હેઠળ થાય છે.
આ દળ લડાખના કારાકોરમ પાસ થી લઈને અરુણાચલ પ્રદેશના જાચેપ લા સુધીની આશરે 3,488 કિમી લાંબી ભારત-ચીન સરહદની સુરક્ષા કરે છે.
વર્ષ 2004 માં “એક સરહદ, એક દળ” સિદ્ધાંત હેઠળ સિક્કિમ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં અસમ રાઇફલ્સની જગ્યાએ સમગ્ર ભારત-ચીન સરહદ સાચવવાની જવાબદારી ITBP ને સોંપવામાં આવી હતી.
આ દળનું ધ્યેય વાક્ય “શૌર્ય-દ્રઢતા-કર્મ નિષ્ઠા” છે, જેનો અર્થ વીરતા, મક્કમતા અને ફરજ પ્રત્યે સમર્પણ થાય છે.

આ દળના જવાનો હિમવીર તરીકે જાણીતા છે. તેમને બરફ વાળા ઊંચા પહાડો પર કામ કરવા, પર્વતારોહણ, સ્કીઇંગ અને ખાસ લશ્કરી કામગીરી માટે તાલીમ આપવામાં આવે છે.
તેમની ઘણી બોર્ડર આઉટપોસ્ટ 9,000 થી 18,800 ફૂટ ની ઊંચાઈ પર આવેલી છે, જ્યાં શિયાળામાં તાપમાન -45°C સુધી નીચું જતું રહે છે.

સરહદ પારથી થતા ગુના, ગેરકાયદે ઘૂસણખોરી અને સ્મગલિંગ અટકાવવાનું કામ આ જવાનો કરે છે.
હિમાલયના વિસ્તારોમાં કુદરતી આપત્તિ વખતે રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં તેઓ સૌથી આગળ રહે છે.
દેશની અંદર સુરક્ષા જાળવવા અને છત્તીસગઢમાં નક્સલવાદ (LWE) સામેના ઓપરેશનમાં પણ તેઓ ભાગ લે છે.
મહત્વના સરકારી મકાનો અને ખાસ વ્યક્તિઓની સુરક્ષાની જવાબદારી પણ જરૂર પડે ત્યારે તેમને સોંપવામાં આવે છે.