
ભારતીય નિકાસને ટેકો આપવા 'રિલીફ' (RELIEF) યોજનાની મુદત લંબાવાઈ
#GS-3 #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધાઓ #રિલીફ યોજના #ECGC લિમિટેડ #નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશન
મુખ્ય મુદ્દા
- વાણિજ્ય મંત્રાલયે નિકાસકારોને મદદ કરવા માટે RELIEF યોજનાના બીજા ભાગની મુદત 31 માર્ચ, 2027 સુધી લંબાવી છે.
- આ યોજના 19 માર્ચ, 2026 ના રોજ Export Promotion Mission (EPM) હેઠળ શરૂ કરાઈ હતી અને તેનું સંચાલન ECGC Limited કરે છે.
- આ નીતિ હેઠળ 16 માર્ચ, 2026 પછી લેવાયેલી પોલિસી પર અખાતી દેશોમાં માલ મોકલવા માટે 95% સુધીનું ક્રેડિટ કવર મળે છે.
- સરકારે પ્રીમિયમના દર જૂના સ્તરે જ રાખ્યા છે અને વધારાનો નાણાકીય બોજ પોતે ઉપાડીને નાના ઉદ્યોગોને રાહત આપી છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- વાણિજ્ય મંત્રાલયે RELIEF યોજનાના બીજા ભાગની સમયમર્યાદા લંબાવીને 31 માર્ચ, 2027 સુધી કરી દીધી છે.
- આ મુદત વધારાથી ભારતીય નિકાસકારોને દરિયાઈ માર્ગે થતા વેપારના જોખમો સામે વધુ સમય માટે સરકારી રક્ષણ મળશે.
રિલીફ (RELIEF) યોજના વિશે
- RELIEF નું પૂરું નામ Resilience & Logistics Intervention for Export Facilitation છે.
- આ એક ખાસ સરકારી યોજના છે, જે વિદેશી વેપારમાં આવતી અચાનક મુશ્કેલીઓ સમયે ભારતીય નિકાસકારોને આર્થિક સલામતી આપે છે.
પૃષ્ઠભૂમિ અને અમલીકરણ સંસ્થા
- આ યોજના 19 માર્ચ, 2026 ના રોજ Export Promotion Mission (EPM) હેઠળ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
- લાલ સમુદ્ર અને પશ્ચિમ એશિયાના દરિયાઈ માર્ગો પર વધતા ભાડાં અને સુરક્ષાના પ્રશ્નો ઉકેલવા માટે આ પગલું લેવાયું હતું.
- આ નીતિ વાણિજ્ય મંત્રાલયે બનાવી છે અને તેનું સંચાલન ECGC Limited પોતાના ઓનલાઇન પોર્ટલ દ્વારા કરે છે.
ઘટક II ની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- અખાતી અને પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાં માલ મોકલતા નિકાસકારોને ECGC દ્વારા 95% સુધીનું જોખમ કવર મળે છે.
- નિકાસકારો 16 માર્ચ, 2026 કે ત્યાર પછી લીધેલી Standalone Policies અને Whole Turnover Policies બંને પર આ લાભ મેળવી શકે છે.
- સરકારે વિમા પ્રીમિયમના દર જૂના ભાવે જ બાંધી દીધા છે, અને બાકીનો વધારાનો ખર્ચ કેન્દ્ર સરકાર પોતે ભોગવે છે.
- આમાં આખા કન્ટેનર, શેરિંગ કન્ટેનર અને ઠંડક વાળા રીફર કન્ટેનર સામેલ છે, પરંતુ કાચું તેલ અને ફરી આયાત થતો માલ બાકાત રાખવામાં આવ્યો છે.
- નિકાસકારો ECGC ની વેબસાઇટ પરથી વિડિઓ ગાઇડ જોઈને સરળતાથી ઓનલાઇન દાવો નોંધાવી શકે છે.
યોજનાનું મહત્વ
- સરકાર વિમાનો વધારાનો બોજ પોતે ઉપાડે છે, જેથી પશ્ચિમ એશિયાના બજારોમાં ભારતનો કૃષિ અને એન્જિનિયરિંગ માલ મોંઘો ન થાય.
- આ સરકારી ગેરંટીને કારણે બેંકો પણ નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને વધારાના વ્યાજ વગર સરળતાથી નિકાસ લોન આપી શકે છે.