રાસ લફાન ગેસ પ્લાન્ટ

રાસ લફાન ગેસ પ્લાન્ટ

#GS-3 #અર્થતંત્ર #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #ઉર્જા #વર્તમાન પ્રવાહો #આંતરરાષ્ટ્રીય

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • તાજેતરમાં કતારના રાસ લફાન ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં આવેલા બારઝાન ગેસ પ્રોજેક્ટ પ્લાન્ટમાં મોટો ધડાકો થયો અને આગ લાગી.
  • આ ગંભીર દુર્ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 54 લોકો ઘાયલ થયા અને 18 કામદારો લાપતા થયા.
  • આ ઘટનાએ મધ્ય પૂર્વના મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સની સુરક્ષા સામે મોટા સવાલો ખડા કર્યા છે.

રાસ લફાન ગેસ પ્લાન્ટ વિશે

  • રાસ લફાન ગેસ પ્લાન્ટ દુનિયાનું સૌથી મોટું લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગૅસ એટલે કે LNG નિકાસ કેન્દ્ર છે અને અહીં વિશ્વનું સૌથી મોટું કૃત્રિમ બંદર આવેલું છે.
  • આ એક અત્યંત સુરક્ષિત ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર છે જે કુદરતી ગેસ પર પ્રક્રિયા કરીને તેને શુદ્ધ કરી વિદેશમાં મોકલવાનું કામ કરે છે.
  • વિશ્વભરમાં ગેસની સપ્લાય જાળવી રાખવા માટે આ સ્થળ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

સ્થાન

  • આ મહત્વપૂર્ણ પ્લાન્ટ કતારની અલ ખોર નગરપાલિકા વિસ્તારમાં આવેલો છે.
  • આ સ્થળ કતારની રાજધાની દોહાથી ઉત્તર દિશામાં લગભગ 80 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે.

ઇતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ

  • QatarEnergy ની દેખરેખ હેઠળ આ ઔદ્યોગિક શહેરની સ્થાપના 1996 માં કરવામાં આવી હતી જેથી ઉત્તર ક્ષેત્રમાંથી કાઢવામાં આવતા ગેસ માટે રિફાઇનરી બનાવી શકાય.
  • આ પ્લાન્ટ વિશ્વના સૌથી મોટા નોન-અસોસિએટેડ નેચરલ ગેસ ભંડાર એટલે કે North Field માંથી ગેસ મેળવે છે, જેમાં 900 ટ્રિલિયન કરતાં વધુ ક્યુબિક ફીટ ગેસનો જથ્થો સુરક્ષિત છે.
  • માર્ચ 2026 દરમિયાન થયેલા ક્ષેત્રીય સંઘર્ષોમાં આ પ્લાન્ટ પણ નિશાન બન્યો હતો અને 18 માર્ચ, 2026 ના રોજ મિસાઈલ હુમલાઓ થયા હતા.
  • આ હુમલાના કારણે પ્લાન્ટના ચૌદમાંથી બે યુનિટને ભારે નુકસાન થયું, જેનાથી એલએનજી ક્ષમતાનો 17% હિસ્સો અસ્થાયી રૂપે નાશ પામ્યો અને વાર્ષિક $20 બિલિયન ની આવકનું જોખમ ઊભું થયું.

ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંકુલની મુખ્ય વિશેષતાઓ

  • Barzan Gas Plant એ ExxonMobil સાથે મળીને શરૂ કરાયેલો $10.4 બિલિયન નો સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ છે, જે દરરોજ 4 અબજ સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક ફીટ સેલ્સ ગેસ પેદા કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
  • આ પરિસરમાં પર્લ જીટીએલ, ઓરિક્સ જીટીએલ, ડૉલ્ફિન ગેસ પ્રોસેસિંગ હબ અને લાફાન રિફાઇનરી જેવા મોટા પ્રોસેસિંગ એકમો આવેલા છે.
  • અહીં ત્રણ મોટા પાવર અને ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સ આવેલા છે જે સમગ્ર વિસ્તારને વીજળી અને શુદ્ધ પાણી પૂરા પાડે છે.
  • આ કેન્દ્ર પાસે 56 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું પોતાનું વિશેષ પેટ્રોકેમિકલ બંદર છે, જે દર વર્ષે 10,000 થી વધુ જહાજોની અવરજવર સંભાળે છે અને 15 મિલિયન ટન પ્રવાહી ઉત્પાદનોની નિકાસ કરે છે.
  • આપત્તિ સમયે મદદ માટે અહીં રાસ લફાન ઇમરજન્સી એન્ડ સેફ્ટી કૉલેજ અને સપોર્ટ સર્વિસ એરિયામાં વિશાળ રિપેરિંગ ઝોન બનાવવામાં આવ્યો છે.