સંસદીય સમિતિએ શિક્ષણ પર ખર્ચ વધારવાની ભલામણ કરી

#GS-2 #GS-3 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #શિક્ષણ #અર્થતંત્ર #માનવ મૂડી

સંદર્ભ અને પૃષ્ઠભૂમિ

શિક્ષણ, મહિલા, બાળ, યુવા અને રમતગમત અંગેની સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ શિક્ષણ પર સરકારી ખર્ચ વધારીને 6% of GDP કરવાનો સૂચવ્યું છે.
આ ભલામણ National Education Policy (NEP) 2020 ના લક્ષ્યો અનુસાર કરવામાં આવી છે.

શિક્ષણ, મહિલા, બાળ, યુવા અને રમતગમત અંગેની સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ તેના 381st Action Taken Report માં આ ભલામણ કરી છે.
સમિતિએ ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગને ફાળવાયેલા નાણાંની સમીક્ષા કરી અને National Education Policy (NEP) 2020 ના લક્ષ્યોની ચકાસણી કરી.

National Education Policy (NEP) 2020 નો હેતુ શિક્ષણ પર સરકારી ખર્ચ વધારીને 6% of GDP કરવાનો છે.
વર્ષ 2021-22 માં શિક્ષણ પાછળ કુલ ખર્ચ માત્ર 4.12% of GDP જ થયો હતો.
વર્ષ 2025-26 માં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટેના બજેટ અંદાજમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ ઓધો વધારો થયો છે.
મોંઘવારીનો સામનો કરવા માટે સમિતિએ દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા 8-10% નો વધારો સૂચવ્યો છે.
વર્ષ 2018-2023 દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ અને વિદ્યાર્થિનીઓનો Gross Enrolment Ratio બહુ ધીમો રહ્યો છે.
વર્ષ 2035 સુધીમાં National Education Policy (NEP) 2020 ના લક્ષ્યો હાંસલ કરવા માટે વધુ રોકાણ જરૂરી છે.
Bhutan દેશ 7.47% of GDP અને Maldives દેશ 4.67% of GDP ખર્ચ કરે છે, જે ભારત કરતાં વધારે છે.
આ સરખામણી બતાવે છે કે ભારતે આ ક્ષેત્રમાં વધુ જાહેર રોકાણ કરવાની જરૂર છે.

શિક્ષણ પાછળ વધુ નાણાં ખર્ચવાથી શીખવાની ગુણવત્તા, સંશોધન શક્તિ અને કામદારોની ઉત્પાદકતા વધે છે.
પૂરતું ભંડોળ મળવાથી અભ્યાસના નવા લક્ષ્યો, ડિજિટલ શિક્ષણ અને સંસ્થાગત સુધારાઓ સરળ બને છે.
શિક્ષણમાં રોકાણ કરવાથી રોજગારીની તકો વધે છે અને દેશનો લાંબા ગાળાનો આર્થિક વિકાસ થાય છે.