આસામમાં ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનો સૌથી મોટો થર્મલ પાવર પ્રોજેક્ટ

આસામમાં ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનો સૌથી મોટો થર્મલ પાવર પ્રોજેક્ટ

#GS-3 #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધાઓ #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #ઊર્જા #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય

મુખ્ય મુદ્દા

  • આસામના ધુભરી જિલ્લામાં આવેલા ચાપર ખાતે ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનો સૌથી મોટો 3,200 MW ક્ષમતા ધરાવતો અલ્ટ્રા-સુપરક્રિટિકલ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ સ્થપાશે.
  • અદાણી પાવર લિમિટેડ દ્વારા ₹48,000 કરોડના રોકાણ સાથે આ પ્લાન્ટ બની રહ્યો છે, જે ડિસેમ્બર 2030થી તબક્કાવાર શરૂ થશે.
  • આ પ્લાન્ટ 2,000 MW ક્ષમતાવાળા સુભાનસિરી લોઅર હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટને પાછળ છોડીને આ ક્ષેત્રનો સૌથી મોટો વીજ પ્રોજેક્ટ બનશે.
  • વધુ કાર્યક્ષમતા અને પર્યાવરણીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પ્રોજેક્ટમાં આધુનિક અલ્ટ્રા-સુપરક્રિટિકલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • તાજેતરમાં આસામના મુખ્યમંત્રીએ ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના સૌથી મોટા પાવર પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ કર્યો છે.
  • આ વિશાળ પાવર પ્લાન્ટ આસામના ધુભરી જિલ્લામાં આવેલા ચાપર ખાતે બનાવવામાં આવશે.

પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતાઓ

  • આ પ્રોજેક્ટ પૂરો થતાં જ તે ઉત્પાદન ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનો સૌથી મોટો પાવર પ્રોજેક્ટ બની જશે.
  • તે અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા 2,000 MW ક્ષમતા ધરાવતા સુભાનસિરી લોઅર હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટને પણ પાછળ છોડી દેશે.
  • આ પ્રોજેક્ટ 3,200 MWની ક્ષમતા ધરાવતો અલ્ટ્રા-સુપરક્રિટિકલ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ છે.
  • અદાણી પાવર લિમિટેડ દ્વારા આ પ્લાન્ટ ₹48,000 કરોડના જંગી રોકાણ સાથે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
  • સરકાર આ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટને ડિસેમ્બર 2030થી તબક્કાવાર રીતે શરૂ કરવાનું આયોજન કરી રહી છે.

વપરાયેલી ટેકનોલોજી

  • આ પ્લાન્ટમાં વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે આધુનિક અલ્ટ્રા-સુપરક્રિટિકલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
  • આ ટેકનોલોજી વધુ તાપમાન અને દબાણ પર કામ કરે છે જેથી કોલસાનો વપરાશ ઘટે અને કાર્યક્ષમતા વધે.
  • તેની સાથે પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે આધુનિક પર્યાવરણીય સુરક્ષાના સાધનો પણ લગાવવામાં આવશે.

મહત્વ અને અસરો

  • આ પ્લાન્ટથી ઘરો, ઉદ્યોગો અને નાના વેપારીઓને સસ્તી અને સતત વીજળી મળશે.
  • આ પ્રોજેક્ટથી આસામ આખા ઉત્તર-પૂર્વ ભારત માટે વીજળીનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની જશે.
  • તેનાથી સ્થાનિક સ્તરે રોજગારી વધશે અને સ્થાનિક કોન્ટ્રાક્ટરો તેમજ વેપારીઓને નવો બિઝનેસ મળશે.
  • આસામ સરકારને સ્ટેટ જીએસટી (SGST) દ્વારા મોટી આવક પણ થશે.