નેત્ર એરબોર્ન અર્લી વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમ

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #રક્ષણ #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય

શા માટે ચર્ચામાં છે?

ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (DRDO) દ્વારા સ્વદેશી નેત્ર એરબોર્ન અર્લી વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ (AEW&C) સિસ્ટમ ને ફાઇનલ ઓપરેશનલ ક્લિયરન્સ (FOC) આપી દેવામાં આવ્યું છે.

ભારતીય વાયુસેનાની આકાશમાં નજર તરીકે ઓળખાતી આ સિસ્ટમ ભારતની પોતાની પહેલી હવામાં કામ કરતી રડાર અને યુદ્ધ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી છે.
આ પ્રોજેક્ટ ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (DRDO) દ્વારા દેશને સંરક્ષણ ટેકનોલોજીમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
તેનો મુખ્ય હેતુ વાયુસેનાને સરહદ પર નજર રાખવા અને દુશ્મનનો સામનો કરવા માટે મજબૂત તાકાત આપવાનો છે.

આ વિમાન 40,000 ફૂટ કરતા વધુ ઊંચાઈ પર ઉડીને તેની છત પર બેસાડેલા રડાર દ્વારા આસપાસના વિશાળ વિસ્તાર પર સતત નજર રાખે છે.
વિમાનમાં રહેલા કમ્પ્યુટર્સ સિગ્નલ ચકાસીને મિત્ર કે દુશ્મન વિમાનની ઓળખ કરે છે અને ખતરાને તરત ઓળખી કાઢે છે.
આ સિસ્ટમ સુરક્ષિત કનેક્શન દ્વારા હવામાં રહેલા ફાઇટર જેટ અને જમીન પરના કંટ્રોલ રૂમ બંનેને એકસાથે લાઈવ માહિતી મોકલે છે.
વિમાનની અંદર બેઠેલા અધિકારીઓ દુશ્મનના હુમલાને પહોંચી વળવા માટે આપણા ફાઇટર પ્લેનને યોગ્ય દિશા સૂચવે છે.

આ વિમાન બ્રાઝિલથી લાવવામાં આવેલા Embraer EMB-145 જેટ પ્લેન પર બનાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં હવામાં જ ઇંધણ ભરવાની અને ઠંડક જાળવવાની ખાસ સગવડ છે.
તેમાં શક્તિશાળી AESA રડાર લગાવેલું છે, જે 250 કિલોમીટર સુધી જોઈ શકે છે અને એકસાથે 200 કરતા વધુ વસ્તુઓ પર નજર રાખી શકે છે.
આ પ્લેટફોર્મ દુશ્મનના રડાર અને રેડિયો સિગ્નલ પકડીને તેની સાચી જગ્યા શોધી કાઢવામાં મદદ કરે છે.
તે પોતાની જાતનું રક્ષણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે અને ભારતના લાંબા અંતરના Phalcon AWACS સાથે મળીને સુરક્ષાનું મજબૂત કવચ બનાવે છે.