નાસાનું સ્વિફ્ટ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ મિશન પૂર્ણ થયું

#જીએસ-3 #સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી #સ્પેસ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #આંતરરાષ્ટ્રીય

મુખ્ય મુદ્દા

નીલ ગહેરેલ્સ સ્વિફ્ટ ઓબ્ઝર્વેટરી એ 4 નવેમ્બર 2026 ના રોજ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ કરીને તેનું 22-વર્ષ નું મિશન પૂર્ણ કર્યું.
2004 માં લોન્ચ કરાયેલા આ ટેલિસ્કોપે 2,000 થી વધુ ગામ-રે બર્સ્ટ્સ અને 1,400 સુપરનોવા નું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.
આ મિશને ત્રણ વિશિષ્ટ ટેલિસ્કોપ: BAT, XRT અને UVOT નો ઉપયોગ કરીને આશરે 7,000 વૈજ્ઞાનિક પ્રકાશનો માં યોગદાન આપ્યું છે.
જુલાઈ 2026 માં LINK સ્પેસક્રાફ્ટ દ્વારા બચાવ કરવાનો પ્રયાસ પ્રોપલ્શન સમસ્યાઓના કારણે નિષ્ફળ ગયો હતો, જેના લીધે સેટેલાઇટની ભ્રમણકક્ષા ક્ષીણ થઈ ગઈ.

નાસાનું સ્પેસ ટેલિસ્કોપ નીલ ગહેરેલ્સ સ્વિફ્ટ ઓબ્ઝર્વેટરી, 4 નવેમ્બર 2026 ના રોજ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ કર્યું હતું. તે ઉત્તર સુમાત્રા, ઇન્ડોનેશિયા પર પડ્યું, જેણે તેની 22-વર્ષ ની મુસાફરીના અંતની ચિહ્નિત કરી.

ઉપગ્રહનું વજન આશરે 1,452-કિલોગ્રાહ હતું અને તેણે અવાજની ઝડપથી 22 ગણી ઝડપે વાતાવરણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. તીવ્ર ગરમીના કારણે ટેલિસ્કોપનો મોટાભાગનો ભાગ બળી ગયો હોવાની શક્યતા છે.
નાસાએ પુષ્ટિ કરી છે કે પબ્લિકના કાટમાળથી કોઈ લોકોને ઈજા થઈ નથી અને કોઈ મિલકતને નુકસાન થયું નથી.

નાસાએ 2004 માં આ ઓબ્ઝર્વેટરી લોન્ચ કરી હતી. મૂળરૂપે તે માત્ર બે વર્ષ માટે કામ કરવાનું હતું, પરંતુ તે લગભગ 22 વર્ષ સુધી સક્રિય રહ્યું અને 20 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ તેનું વૈજ્ઞાનિક કાર્ય બંધ કર્યું.
તેનો મુખ્ય ધ્યેય ગામ-રે બર્સ્ટ્સ (GRBs) શોધવા અને અભ્યાસ કરવાનો હતો. આ બ્રહ્માંડના સૌથી શક્તિશાળી વિસ્ફોટોમાંથી એક છે.
આ ટેલિસ્કોપ ખાસ હતું કારણ કે તે ઝાંખા પડતા પ્રકાશને પકડવા માટે લગભગ એક મિનિટ માં પોતાના ઉપકરણોને વિસ્ફોટની દિશામાં ફેરવી શકતું હતું.

ગામ-રે બર્સ્ટ્સ શોધવા અને તેઓ ક્યાં સ્થિત હતા તે ચોક્કસ નક્કી કરવા માટે બર્સ્ટ એલર્ટ ટેલિસ્કોપ (BAT) નો ઉપયોગ થતો હતો.
એક્સ-રે ટેલિસ્કોપ (XRT) એ એક્સ-રે ઉત્સર્જન અને ખગોળીય વિસ્ફોટોના આફ્ટરગ્લો (પશ્ચાત-ચમક) ને જોયું.
અલ્ટ્રાવાયોલેટ/ઓપ્ટિકલ ટેલિસ્કોપ (UVOT) એ અલ્ટ્રાવાયોલેટ અને દૃશ્યમાન શ્રેણીઓમાં ખગોળીય સ્ત્રોતોમાંથી આવતા પ્રકાશનો અભ્યાસ કર્યો.

સ્વિફ્ટે 2,000 થી વધુ ગામ-રે બર્સ્ટ્સ અને 1,400 સુપરનોવા નો અભ્યાસ કર્યો. તેણે બ્લેક હોલ, એસ્ટરોઇડ્સ, ધૂમકેતુઓ અને તારાકીય એક્સ-રે ફ્લેર્સનું પણ અવલોકન કર્યું.
આ મિશનના ડેટાએ વૈજ્ઞાનિકોને લગભગ 7,000 વૈજ્ઞાનિક પ્રકાશનો લખવામાં મદદ કરી.

જુલાઈ 2026 માં, કેટાલીસ્ટ સ્પેસ નાસાના ફંડિંગ સાથે LINK સ્પેસક્રાફ્ટ લોન્ચ કર્યું. જેનો ધ્યેય સ્વિફ્ટને પકડીને ઉચ્ચ ભ્રમણકક્ષામાં ધકેલવાનો હતો.
આ પ્રયાસ નિષ્ફળ ગયો કારણ કે LINK સ્પેસક્રાફ્ટ ની પ્રોપલ્શન અને એટીટ્યુડ-કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સમાં સમસ્યાઓ હતી.
સ્વિફ્ટ આખરે પૃથ્વી પર પાછું પડ્યું કારણ કે તેની પાસે વાતાવરણીય ખેંચાણ સામે લડવા માટે પોતાનું કોઈ એન્જિન નહોતું જે તેને ધીમે ધીમે નીચે ખેંચી રહ્યું હતું.