ઇન્ડોનેશિયાનું બેબીરુસા: મુખ્ય તથ્યો અને સંરક્ષણ સ્થિતિ

#GS-3 #પર્યાવરણ #જૈવવિવિધતા #વન્યજીવન #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #IUCN રેડ લિસ્ટ

મુખ્ય મુદ્દા

યુકેના ચેસ્ટર ઝૂ માં રાણા નામના દુર્લભ બેબીરુસા બચ્ચાનો જન્મ થયો છે, જેણે આ ભયગ્રસ્ત પ્રજાતિ તરફ સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
બેબીરુસા માત્ર ઇન્ડોનેશિયાના ચાર ટાપુઓ સુલાવેસી, ટોગિયન, સુલા અને બુરુ પર જ જોવા મળે છે.
IUCN રેડ લિસ્ટમાં Vulnerable તરીકે વર્ગીકૃત આ પ્રજાતિ આફ્રિકન સ્વાઇન ફીવર, આવાસનો વિનાશ અને શિકારના જોખમનો સામનો કરી રહી છે.
માદા બેબીરુસા 155 થી 161 દિવસના ગર્ભાધાન કાળ પછી એક સમયે માત્ર 1 થી 2 બચ્ચાને જ જન્મ આપે છે.

યુકેના ચેસ્ટર ઝૂ માં રાણા નામના એક દુર્લભ બેબીરુસા બચ્ચાનો જન્મ થયો છે.
ઇન્ડોનેશિયામાં આફ્રિકન સ્વાઇન ફીવર, આવાસનો વિનાશ અને શિકારના કારણે આ પ્રાણીઓની જંગલી વસ્તી ઘટી રહી છે.

બેબીરુસા (પ્રજાતિ Babyrousa) ને સામાન્ય રીતે પિગ-ડીયર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે જંગલી ભૂંડની સૌથી જૂની પ્રજાતિઓમાંથી એક છે.
બેબીરુસા નામ મલય ભાષામાંથી આવ્યું છે, જે તેના ખાસ દેખાવ અને હરણ જેવા શિંગડા સમાન દાંતને દર્શાવે છે.
આ પ્રાણી માત્ર ઇન્ડોનેશિયાના ચાર ટાપુઓ સુલાવેસી, ટોગિયન, સુલા અને બુરુ પર જ જોવા મળે છે.
તે ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનો, કાંપવાળી જમીન અને જલપ્લાવિત વિસ્તારોમાં રહે છે, ખાસ કરીને નદી કિનારે અને તળાવો નજીક રહેવાનું પસંદ કરે છે.
IUCN રેડ લિસ્ટમાં આ પ્રજાતિને Vulnerable (સંવેદનશીલ) શ્રેણીમાં રાખવામાં આવી છે.

નર બેબીરુસાના ઉપરના દાંત મોંની ચામડીમાંથી બહાર નીકળીને ઉપર તરફ વધે છે અને કપાળ તરફ વળે છે.
માદા બેબીરુસા 155 થી 161 દિવસના ગર્ભાધાન કાળ પછી એક વારમાં માત્ર 1 થી 2 બચ્ચાને જ જન્મ આપે છે.
તેમનું શરીર પીપળા જેવું ગોળાકાર હોય છે, અને નવજાત બચ્ચા પર અન્ય જંગલી ભૂંડની જેમ છદ્માવરણ વાળી પટ્ટીઓ હોતી નથી.
તેઓ ખોરાકની શોધમાં પાછળના બે પગ પર ઊભા રહી શકે છે અને કલાકના 30 માઇલની ઝડપે દોડી શકે છે.
તેઓ અવાજ કરીને સંપર્ક કરે છે અને રેતીમાં મોં ઘસીને પોતાના ક્ષેત્રની નિશાની બનાવે છે.

બેબીરુસા જંગલમાં બીજ ફેલાવવામાં અને નવા વૃક્ષો ઉગાડવામાં મદદ કરે છે, જેથી તે જંગલના સ્વાસ્થ્યનું મહત્વપૂર્ણ સૂચક છે.
ઇન્ડોનેશિયાની પ્રાચીન ગુફાઓના ચિત્રોમાં પણ બેબીરુસા જોવા મળે છે, અને ઝૂમાં તેમના સંવર્ધનથી આ પ્રજાતિને લુપ્ત થતી બચાવી શકાય છે.