
ભારતે સ્વદેશી 'પ્રલય' ક્વાસી-બેલિસ્ટિક મિસાઈલનું સફળ પરિક્ષણ કર્યું
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #પ્રલય મિસાઈલ #DRDO #BDL
મુખ્ય મુદ્દા
- DRDO એ ઓડિશા ના ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ દ્વીપ પરથી 'પ્રલય' મિસાઈલનું સફળ પરિક્ષણ કર્યું છે.
- RCI હૈદરાબાદ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી આ મિસાઈલ 150 થી 500 કિમી ના અંતર સુધી 500 થી 1,000 કિગ્રા વિસ્ફોટકો લઈ જઈ શકે છે.
- તેમાં સોલિડ ફ્યુઅલ અને RLG-INS નેવિગેશન સિસ્ટમ છે, જેનાથી ખૂબ જ ઓછા સમયમાં સચોટ પ્રહાર કરી શકાય છે.
- હવામાં રસ્તો બદલી શકતી હોવાના કારણે દુશ્મનના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે આ મિસાઈલને રોકવી લગભગ અશક્ય છે.
- આ મિસાઈલથી LAC અને LoC પર ભારતીય સેનાની ક્ષમતા વધશે અને પિનાકા રોકેટ તથા મોટી મિસાઈલો વચ્ચેની કડી મજબૂત થશે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- DRDO એ જમીનથી જમીન પર પ્રહાર કરતી સ્વદેશી 'પ્રલય' મિસાઈલનું સફળ પરિક્ષણ કર્યું છે.
- આ પરિક્ષણ ઓડિશા ના કિનારે આવેલા ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ દ્વીપ પરથી કરવામાં આવ્યું હતું.
'પ્રલય' મિસાઈલ વિશે માહિતી
- આ ટૂંકા અંતરની મિસાઈલ છે, જે દુશ્મનના મહત્વના લશ્કરી સ્થળો પર સચોટ હુમલો કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે.
- હૈદરાબાદની RCI લેબોરેટરીએ DRDO ની અન્ય લેબ સાથે મળીને તેને બનાવી છે. તેમાં પૃથ્વી ડિફેન્સ વ્હીકલ અને પ્રહાર મિસાઈલની ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થયો છે.
- તેનું ઉત્પાદન ભારત ડાયનેમિક્સ લિમિટેડ (BDL) દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.
- આ મિસાઈલનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય સેના ને એવો શક્તિશાળી વિકલ્પ આપવાનો છે જેનાથી દુશ્મના રડાર અને સૈન્ય મથકોને તુરંત નષ્ટ કરી શકાય.
મિસાઈલની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- આ મિસાઈલ 150 થી 500 કિમી સુધી પ્રહાર કરી શકે છે અને 500 થી 1,000 કિગ્રા વજનના હથિયારો લઈ જઈ શકે છે.
- તેમાં સોલિડ ફ્યુઅલ એન્જિન છે અને તે ટ્રક પરથી સીધી લોન્ચ કરી શકાતી હોવાથી તેને ગમે ત્યાં ઝડપથી તૈનાત કરી શકાય છે.
- આ મિસાઈલ હવામાં પોતાનો રસ્તો બદલી શકે છે અને નીચી ઊંચાઈ પર ઊડે છે, તેથી દુશ્મનનું રડાર તેને પકડી શકતું નથી.
- તેમાં RLG-INS નામના નેવિગેશન કંટ્રોલ અને સેટેલાઈટ ગાઈડન્સ સિસ્ટમનો ઉપયોગ થયો છે, જે તેને બિલકુલ સચોટ નિશાન સાધવામાં મદદ કરે છે.
- તે દુશ્મનના અલગ-અલગ પ્રકારના મથકો અને બંકરોને તોડવા માટે અલગ-અલગ પ્રકારના વિસ્ફોટકો લઈ જઈ શકે છે.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આનું મહત્વ
- આ મિસાઈલ આવ્યા પછી પિનાકા રોકેટ અને લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઈલો વચ્ચેનું અંતર ભરાઈ ગયું છે.
- આનાથી ચીન સાથેની LAC અને પાકિસ્તાન સાથેની LoC પર ભારતની લશ્કરી તાકાત અને સુરક્ષા વધુ મજબૂત બની છે.