ભારતે BRICS સ્પેસ ઇકોનોમીનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો
#GS-3 #અર્થતંત્ર #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #અવકાશ #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #વર્તમાન પ્રવાહો #આંતરરાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારત વર્ષ 2026 માટે BRICS નું અધ્યક્ષ છે અને તાજેતરમાં બેંગલુરુમાં BRICS Heads of Space Agencies (HOSA) ની બેઠક યોજી હતી.
- આ બેઠક દરમિયાન ભારતે સભ્ય દેશો વચ્ચે અવકાશ ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા માટે BRICS સ્પેસ ઇકોનોમી નો નવો વિચાર રજૂ કર્યો છે.
BRICS સ્પેસ ઇકોનોમી વિશે
- BRICS સ્પેસ ઇકોનોમી એ ભારત દ્વારા સૂચવાયેલું એક માળખું છે, જે સભ્ય દેશોને અવકાશ ટેકનોલોજી અને વેપાર ક્ષેત્રે એકબીજાની નજીક લાવશે.
- આનો મુખ્ય હેતુ સંશોધન અને ટેકનોલોજીની આપ-લે દ્વારા મજબૂત અવકાશ અર્થતંત્ર બનાવવાનો છે.
- તેનો બીજો મોટો હેતુ હવામાન બદલાવ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને ખાદ્ય સુરક્ષા જેવા વૈશ્વિક પ્રશ્નો ઉકેલવા માટે અવકાશ વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ કરવાનો છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- આ યોજના BRICS Remote Sensing Satellite Constellation (RSSC) ને વધુ મજબૂત બનાવશે જેથી આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને ખેતી માટે સેટેલાઇટ ડેટા શેર કરી શકાય.
- લાંબા ગાળાના આયોજન માટે એક નવું BRICS Space Council બનાવવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે.
- સભ્ય દેશો અવકાશમાં કચરો ન ફેલાવવા અને અવકાશ સુરક્ષિત રાખવા પર ભાર મૂકે છે.
- આ પહેલ NewSpace and Private Participation ને પ્રોત્સાહન આપે છે, જેથી ખાનગી કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ પણ સાથે મળીને કામ કરી શકે.
મહત્વ
- BRICS દેશો પાસે મોટું બજાર અને વૈજ્ઞાનિક ક્ષમતા છે, જેનાથી તેઓ વૈશ્વિક અવકાશ ક્ષેત્રમાં અગ્રણી બની શકે છે.
- અવકાશ ટેકનોલોજીના સંયુક્ત ઉપયોગથી ખેતી, સ્વાસ્થ્ય, નેવિગેશન અને આપત્તિ રાહતમાં મોટો ફાયદો થશે.