ભારતે 300 GW બિન-અશ્મિભૂત બળતણ વીજ ક્ષમતાનો મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન હાસલ કર્યો

#GS-3 #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધાઓ #પર્યાવરણ #હવામાન પરિવર્તન #ઉર્જા #GS-2 #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા

મુખ્ય મુદ્દા

ભારતે 31 જુલાઈ 2026 સુધીમાં 300.50 GW સ્થાપિત બિન-અશ્મિભૂત વીજ ક્ષમતા હાસલ કરીને 2030 ના 500 GW ના લક્ષ્યાંકનો 60% થી વધુ ભાગ પૂરો કર્યો છે.
દેશની કુલ સ્થાપિત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં હવે બિન-અશ્મિભૂત સ્ત્રોતોનો ફાળો 54% થી વધુ થઈ ગયો છે.
બિન-અશ્મિભૂત ઉર્જામાં 164.59 GW સાથે સૌર ઉર્જા મોખરે છે, જ્યારે PLI યોજના થી દેશી સોલાર ઉત્પાદન ક્ષમતા 200 GW ને પાર પહોંચી ગઈ છે.
વર્ષ 2025-26 માં ભારતે રેકોર્ડ 55.29 GW નવી ઉર્જા ઉમેરી, જેથી પુનઃપ્રાપ્ય વીજ ઉત્પાદન વધીને 477.79 BU એ પહોંચ્યું છે.

ભારતે 31 જુલાઈ 2026 સુધીમાં 300.50 GW બિન-અશ્મિભૂત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા હાંસલ કરીને ક્લીન એનર્જી ક્ષેત્રે મોટી સિદ્ધિ મેળવી છે.
આ સફળતા સાથે ભારતે વર્ષ 2030 સુધીમાં 500 GW બિન-અશ્મિભૂત ઉર્જા ક્ષમતા ઊભી કરવાના લક્ષ્યાંકનો 60% થી વધુ હિસ્સો પૂર્ણ કરી લીધો છે.

હવે દેશની એકંદર કુલ વીજ ક્ષમતામાં બિન-અશ્મિભૂત સ્ત્રોતોનો હિસ્સો 54% થી વધુ થઈ ગયો છે.
આ સિદ્ધિ સૌર, પવન, જળવિદ્યુત, બાયો-પાવર અને પરમાણુ ઉર્જાના ઝડપી વિકાસને કારણે શક્ય બની છે.

ભારતે 31 જુલાઈ 2026 સુધીમાં 300.50 GW ની સ્થાપિત બિન-અશ્મિભૂત વીજ ક્ષમતા પાર કરી લીધી છે.
કુલ ઉત્પાદનમાં સૌર ઉર્જા 164.59 GW સાથે સૌથી આગળ છે. જ્યારે પવન ઉર્જા 58.14 GW, જળવિદ્યુત 57.24 GW, બાયો-પાવર 11.75 GW અને પરમાણુ ઉર્જા 8.78 GW નો હિસ્સો ધરાવે છે.
વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ભારતે એક જ વર્ષમાં રેકોર્ડ 55.29 GW નવી ક્લીન એનર્જી ઉમેરી છે, જેમાં 44.6 GW સોલાર અને 6 GW વિન્ડ પાવરનો સમાવેશ થાય છે.
પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોતોમાંથી વીજ ઉત્પાદન વર્ષ 2014-15 માં 190.96 BU હતું, જે વધીને 2025-26 માં 477.79 BU થઈ ગયું છે.
સરકારની PLI યોજના ની મદદથી ALMM હેઠળ સ્થાનિક સોલાર મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા 200 GW ને પાર કરી ગઈ છે.

આ સિદ્ધિ ભારતના વૈશ્વિક પર્યાવરણીય લક્ષ્યાંકો અને 2030 સુધીમાં 500 GW ક્લીન એનર્જી મેળવવાના સંકલ્પને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
આનાથી વિદેશી બળતણ પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને દેશમાં આત્મનિર્ભર ઉર્જા વ્યવસ્થા ઊભી થશે.
તેનાથી ક્લીન એનર્જી ઉત્પાદનને વેગ મળશે, રાષ્ટ્રીય ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન ને ટેકો મળશે અને રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે.