ભારતનું ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્રમાણપત્ર પોર્ટલ
#GS-3 #અર્થતંત્ર #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #પર્યાવરણ #ટકાઉ વિકાસ #ઉર્જા #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #ગુજરાત
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- તાજેતરમાં કેન્દ્રીય નવી અને નવીકરણીય ઉર્જા મંત્રી દ્વારા ભારતનું ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્રમાણપત્ર પોર્ટલ (GHCI) શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
- આ લોન્ચિંગ નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન પરની રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળા દરમિયાન થયું હતું.
પ્રમાણપત્ર પોર્ટલ વિશે
- આ પોર્ટલ નવી અને નવીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલય (MNRE) દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
- તે ભારતની ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્રમાણપત્ર યોજના હેઠળ પારદર્શક પ્રમાણપત્ર અને નિયમનકારી અનુપાલનને સમર્થન આપે છે.
રાષ્ટ્રીય ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશનની ઝાંખી
- વર્ષ 2023 માં શરૂ કરાયેલ નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન (NGHM) નો ઉદ્દેશ્ય ભારતને સ્વચ્છ હાઇડ્રોજનમાં વૈશ્વિક અગ્રણી બનાવવાનો છે.
- આ મિશન ઔદ્યોગિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવામાં, અશ્મિભૂત ઇંધણની આયાત ઘટાડવામાં અને લાંબા ગાળાની ઉર્જા સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ કરે છે.
- તે ત્રણ સ્તંભો પર આધારિત છે, જેમાં માગનું સર્જન, પુરવઠા તરફના પ્રોત્સાહનો અને ઇકોસિસ્ટમનો વિકાસ સામેલ છે.
- વર્ષ 2030 સુધીમાં આ મિશનનો લક્ષ્યાંક 5 MMT ગ્રીન હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન કરવાનો છે.
- આ ઉત્પાદનને 125 GW નવીકરણીય ઉર્જા ક્ષમતા દ્વારા સમર્થન મળશે.
- આ મિશન ₹8 લાખ કરોડનું રોકાણ આકર્ષવા અને વાર્ષિક 50 MMT CO2 ઉત્સર્જન ઘટાડવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
- મુખ્ય પહેલોમાં SIGHT પ્રોગ્રામ, ધોરણોનો વિકાસ અને નાણાકીય પ્રોત્સાહનો સામેલ છે.
- રાજ્ય સ્તરે, 6 રાજ્યોએ સમર્પિત હાઇડ્રોજન નીતિઓ જાહેર કરી છે.
- વધુમાં, 7 રાજ્યોએ હાઇડ્રોજનને હાલની ઉર્જા પ્રણાલીમાં સામેલ કર્યું છે, અને 4 રાજ્યો પ્રક્રિયામાં છે.
- આ મિશન ડિકાર્બોનાઇઝેશન, રોજગારીનું સર્જન અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા છે.