
લક્ષદ્વીપના કદમત ટાપુ નજીક વિશાળ પરવાળા (કોરલ)ની શોધ
#GS-3 #પર્યાવરણ #જૈવવિવિધતા #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતના દરિયાઈ સંશોધકોએ લક્ષદ્વીપના કદમત ટાપુ નજીક એક વિશાળ પરવાળાની શોધ કરી છે, જેને પોટેટો પેચ (Pavona clavus) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
- આ વિશાળ સમુદ્રી રચના અંદાજે 4,250 ચોરસ મીટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલી છે.
પોટેટો પેચ પરવાળા સમૂહ વિશે
- આ પોટેટો પેચ એ Pavona clavus પ્રજાતિના કઠણ પરવાળાનો એક વિશાળ અને સળંગ પટ્ટો છે.
- પાણીની અંદર તેનો આકાર બટાકાના ખેતર જેવો દેખાતો હોવાથી તેને આ અનોખું નામ મળ્યું છે.
ભૌગોલિક સ્થાન
- આ વિશાળ પરવાળા લક્ષદ્વીપ જૂથના કદમત ટાપુની દક્ષિણ-પૂર્વ કિનારાના દરિયાઈ વિસ્તારમાં આવેલા છે.
- આ રચના દરિયામાં 5.2 મીટરની ઊંડાઈથી શરૂ થઈને ઊંડા ઢાળ પર 20 મીટર સુધી નીચે જાય છે.
નિર્માણ અને વિકાસ
- નાના પરવાળાના જીવો દ્વારા સદીઓથી સતત કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ (CaCO3) જમા થવાથી આ વિશાળ માળખું બન્યું છે.
- અંદાજ મુજબ આ કોરલ 700 થી 1,800 વર્ષ જૂનો છે, જે મધ્યકાલીન સમયથી સતત વધી રહ્યો છે.
- તેની ચોક્કસ ઉંમર જાણવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ સ્ક્લેરોક્રોનોલોજી પદ્ધતિથી નમૂના તપાસવા પડશે.
- તીવ્ર દરિયાઈ મોજાઓ સામે ટકી રહેવા માટે આ પરવાળાએ નાજુક ડાળીઓના બદલે મજબૂત અને જાડા થાંભલા જેવા આકારો બનાવ્યા છે.
- આ મજબૂત આકાર તેને વાવાઝોડા અને દરિયાઈ પ્રવાહોના બળ સામે તૂટવાથી બચાવે છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- આ કોરલ સમૂહ 4,250 ચોરસ મીટર (1.05 એકર) માં ફેલાયેલો છે, જે ગ્રેટ બેરિયર રીફ (3,973 ચોરસ મીટર) અને સોલોમન ટાપુઓ (1,000 ચોરસ મીટર) ના કોરલ કરતાં પણ મોટો છે.
- તે 85 મીટર લાંબો, 50 મીટર પહોળો અને 2.8 મીટર ઊંચો છે.
- ગ્લોબલ વોર્મિંગ છતાં, સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેનો 58.47% ભાગ હજુ પણ સંપૂર્ણપણે જીવંત અને સ્વસ્થ છે.
- આ વિશાળ વિસ્તાર ઘણી જાતની માછલીઓ માટે ખોરાક અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.
મહત્વ
- આ પરવાળા દરિયાઈ ગરમી સામે ટકી રહ્યા છે, તેથી હવામાન પરિવર્તન સામે લડવાની ક્ષમતા સમજવામાં મદદ કરશે.
- તેનું જૂનું કેલ્શિયમ માળખું ભૂતકાળના તાપમાન અને દરિયાની સપાટીના ફેરફારોનો કુદરતી પેલોક્લાઈમેટ રેકોર્ડ સાચવે છે.
- આ શોધ લક્ષદ્વીપનું પર્યાવરણીય મહત્વ વધારે છે અને ભારતની બ્લુ ઇકોનોમી યોજનાઓને ટેકો આપે છે.