ખોરાકની જાહેરાતો અને દાવાઓ માટે FSSAI ના નિયમો
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #નિયમનકારી સંસ્થાઓ #GS-3 #અર્થતંત્ર #એફએસએસએઆઈ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
મુખ્ય મુદ્દા
- પાન મસાલાની સરોગેટ જાહેરાતના વિવાદને લીધે મહારાષ્ટ્ર FDA એ વિમલ ઇલાયચીની જાહેરાત કરતા કલાકારોને નોટિસ આપી છે.
- આ નિયમો ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 ની કલમ 92 તથા કલમ 23 અને 24 હેઠળ FSSAI દ્વારા બહાર પાડવામાં આવ્યા છે.
- જો કોઈ કંપની ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાત આપે, તો તેણે 30 દિવસ ની અંદર એ જ માધ્યમથી સુધારાત્મક જાહેરાત આપવી પડે છે.
- આ નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ FSS Act, 2006 ની કલમ 53 હેઠળ દંડ અને કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- પ્રતિબંધિત પાન મસાલાની સરોગેટ જાહેરાત કરવાના આક્ષેપમાં મહારાષ્ટ્ર FDA એ વિમલ ઈલાયચીની જાહેરાત કરતા કલાકારોને નોટિસ પાઠવી છે.
નિયમો વિશે
- આ નિયમો ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો પ્રાધિકરણ (FSSAI) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલું એક કાનૂની માળખું છે.
- આ નિયમો ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 ની કલમ 92 તથા કલમ 23 અને 24 હેઠળ બનાવવામાં આવ્યા છે.
- આ નિયમો ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટર્સ (FBOs) અને જાહેરાતકર્તાઓ માટે ખાદ્ય ઉત્પાદનોના પ્રચાર અને સ્વાસ્થ્ય દાવાઓ સંબંધિત દિશાનિર્દેશો નક્કી કરે છે.
- તેનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને સરોગેટ પ્રચારથી બચાવીને સાચી માહિતી પૂરી પાડવાનો છે.
નિયમોની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- બધી જ જાહેરાતો અને દાવાઓ સ્પષ્ટ અને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા હોવા જોઈએ અને તે વધુ પડતા વપરાશને પ્રોત્સાહન આપતા ન હોવા જોઈએ.
- ઉત્પાદન પર કુદરતી, તાજું, શુદ્ધ, ઓરિજિનલ, પરંપરાગત કે અસલી જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ ચોક્કસ નિયમો પૂરા કર્યા પછી જ કરી શકાય છે.
- કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થ રોગ મટાડી શકે છે કે અટકાવી શકે છે તેવો દાવો કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે.
- ડોક્ટર અથવા હેલ્થ પ્રોફેશનલ્સ પ્રોડક્ટની ભલામણ કરે છે તેવો દાવો લેબલ પર લખી શકાતો નથી.
- પોષણ અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત તમામ દાવાઓ માટે લેબોરેટરી ટેસ્ટ અને વૈજ્ઞાનિક પુરાવા આપવા ફરજિયાત છે.
- ખાંડ કે મીઠું ઉમેર્યા વિનાની પ્રોડક્ટના દાવાઓ માટે કડક ધોરણો નક્કી કરાયા છે.
- રોગનું જોખમ ઘટાડવાના દાવા કરતી જાહેરાતો માટે કંપનીઓએ FSSAI ની પૂર્વ મંજૂરી લેવી પડે છે.
- કંપનીઓ પોતાની પ્રોડક્ટ શ્રેષ્ઠ છે તેવું દર્શાવવા માટે FSSAI ના લોગોનો માર્કેટિંગ તરીકે ઉપયોગ કરી શકતી નથી.
- ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો બંધ કરાવીને 30 દિવસ ની અંદર એ જ માધ્યમ પર સુધારાત્મક જાહેરાત આપવાનો આદેશ આપી શકાય છે.
- નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામે FSS Act, 2006 ની કલમ 53 હેઠળ દંડકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે.