ભારતમાં E100 ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો: નિયમો, સુવિધાઓ અને પ પડકારો
#GS-3 #પર્યાવરણ #અર્થતંત્ર #હવામાન પરિવર્તન #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #કૃષિ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
મુખ્ય મુદ્દા
- સરકારે E100 ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોના ટેસ્ટિંગ અને વેચાણને મંજૂરી આપવા માટે સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ (CMVR), 1989 માં સુધારો કર્યો છે.
- ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ એન્જિન 100% પેટ્રોલ, E100 બાયો-ઇથેનોલ, અથવા E20 અને E85 જેવા મિશ્રણો પર સરળતાથી ચાલી શકે છે.
- ઇથેનોલનું 100-105 RON નું ઉચ્ચ ઓક્ટેન રેટિંગ દહન ક્ષમતા સુધારે છે, પરંતુ તેની 30% ઓછી ઉર્જા ઘનતા વાહનની એકંદર માઇલેજ ઘટાડે છે.
- E100 ઇંધણને અપનાવવાથી ભારતનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત બિલ ઘટાડવામાં મદદ મળે છે અને શેરડી તથા મકાઈના ખેડૂતોને વધારાની આવક થાય છે.
શા માટે સમાચારમાં છે?
- માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) દ્વારા સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ (CMVR), 1989 માં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.
- આ કાનૂની ફેરફાર કંપનીઓને E100 બળતણ પર ચાલતા ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોનું પરીક્ષણ, પ્રમાણપત્ર અને વેચાણ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
E100 ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો વિશે
- E100 એ જૈવ-બળતણ (બાયોફ્યુઅલ) મિશ્રણ છે જેમાં શેરડીનો રસ, મોલાસીસ, મકાઈ અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત અનાજમાંથી બનાવેલ લગભગ 100% શુદ્ધ બાયો-ઇથેનોલ હોય છે.
- ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વ્હીકલ્સ (FFVs) ખાસ એન્જિનનો ઉપયોગ કરે છે જે શુદ્ધ પેટ્રોલ, E100, અથવા E20 કે E85 જેવા કોઈ પણ મિશ્રિત બળતણ પર ચાલવા માટે આપમેળે અનુકૂલિત થઈ જાય છે.
- પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય ની સાથે માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય આ પહેલનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે.
- સરકારે મોટર વાહન અધિનિયમ, 1988 હેઠળ આ કાનૂની ફેરફારો અમલમાં મૂક્યા છે.
- આ નીતિનો ઉદ્દેશ્ય માર્ગ પરિવહનને સ્વચ્છ બનાવવાનો, કિંમતી કૂડ ઓઇલની આયાત ઘટાડવાનો, ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરવાનો અને ફ્લેક્સિબલ-ફ્યુઅલ વાહનો માટે બજાર ઊભું કરવાનો છે.
મુખ્ય તકનીકી સુવિધાઓ
- ઇથેનોલને કારણે ફ્યુઅલ સિસ્ટમમાં કાટ ન લાગે તે માટે એન્જિનિયરો સ્ટેનલેસ સ્ટીલ, ખાસ પોલિમર અને ફ્લોરોકાર્બન સીલનો ઉપયોગ કરે છે.
- એક સ્માર્ટ ઇલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ મોડ્યુલ (ECM) ઇથેનોલનું સ્તર મોનિટર કરે છે અને બળતણનો પ્રવાહ તથા ઇગ્નીશન ટાઇમિંગ આપમેળે એડજસ્ટ કરે છે.
- ઇથેનોલનું ઓક્ટેન રેટિંગ 100 થી 105 RON ની વચ્ચે ઉચ્ચ હોય છે, જે એન્જિન નોકિંગ અટકાવે છે અને કાર્યક્ષમતા વધારે છે.
- પેટ્રોલની સરખામણીમાં ઇથેનોલની ઓછી ઉર્જા ક્ષમતાને સંતુલિત કરવા માટે, વધારાનું ઇંધણ પંપ કરવા ફ્યુઅલ ઇન્જેક્ટર 30% મોટા બનાવવામાં આવ્યા છે.
- ઠંડા વાતાવરણમાં એન્જિન સરળતાથી શરૂ થાય તે માટે વાહનોમાં ફ્યુઅલ હીટર અથવા નાના પેટ્રોલ ઇન્જેક્ટરનો સમાવેશ થાય છે.
પડકારો
- પેટ્રોલની સરખામણીમાં ઇથેનોલ 30% ઓછી ઉર્જા ઘનતા ધરાવે છે, જે વાહનની માઇલેજ ઘટાડે છે અને જ્યાં સુધી કરવેરામાં ઘટાડો કરીને બળતણના ભાવ ન ઘટાડવામાં આવે ત્યાં સુધી રનિંગ કોસ્ટ વધારે છે.
- ઇથેનોલ માટે વધારાની શેરડી અને અનાજ ઉગાડવાથી ભૂગર્ભ જળ સંચય ખાલી થાય છે અને ખાદ્ય સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.
- E10 અથવા E20 માટે બનેલી સામાન્ય કાર જો E100 ઇંધણનો ઉપયોગ કરે, તો એન્જિન અને ફ્યુઅલ પાઇપને ભારે નુકસાન પહોંચે છે.
મહત્વ
- દેશમાં જ ઉત્પાદિત બાયો-ઇથેનોલનો ઉપયોગ કરવાથી મોંઘા વિદેશી ક્રૂડ ઓઇલ પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટે છે અને વૈશ્વિક ભાવ વધારા સામે રક્ષણ મળે છે.
- ઇથેનોલના ઉત્પાદનમાં વધારો થવાથી કૃષિ પાકની માંગ વધે છે, જેનાથી ગ્રામીણ આવકમાં વધારો થાય છે અને ડિસ્ટિલરીઝમાં સ્થાનિક રોજગારીનું સર્જન થાય છે.