મંગળ ગ્રહથી આવેલા દુર્લભ 'તેઘાઝા 001' ઉલ્કાપિંડનો અભ્યાસ

#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #અવકાશ #તેઘાઝા 001 ઉલ્કાપિંડ #માર્સ રેકિનેસાન્સ ઓર્બિટર #નાસા

મુખ્ય મુદ્દા

વૈજ્ઞાનિકોએ ખાતરી કરી છે કે ગુલાબી રંગનો 800 ગ્રામ નો તેઘાઝા 001 ઉલ્કાપિંડ સીધો મંગળ પરથી પૃથ્વી પર આવ્યો છે.
આ પથ્થર મંગળના નોએચિયન યુગ દરમિયાન 4.1 અબજ વર્ષ પહેલા બનેલો છે.
શોધકર્તાઓને આ પથ્થર 2022 માં સહારાના રણમાં માલીના તેઘાઝા માંથી મળ્યો હતો.
ઉલ્કાપિંડની અંદરથી મળેલા પુરાવા સાબિત કરે છે કે અબજો વર્ષ પહેલા મંગળની જમીનમાં પાણી વહેતું હતું.

નાસાના સહયોગથી થયેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેઘાઝા 001 નામનો ગુલાબી ઉલ્કાપિંડ સીધો મંગળ ગ્રહ પરથી આવ્યો છે.
આ ઉલ્કાપિંડનું વજન 800 ગ્રામ છે અને તે 2022 માં સહારાના રણમાંથી મળ્યો હતો.
વૈજ્ઞાનિક તપાસ દર્શાવે છે કે આ પથ્થર મંગળ પર 4.1 અબજ વર્ષ પહેલા બન્યો હતો.

આ 800 ગ્રામ નો ગુલાબી પથ્થર મંગળ ગ્રહની શરૂઆતની સપાટીનો એક કિંમતી અને સુરક્ષિત ભાગ છે.
પૃથ્વી પર અત્યાર સુધી મંગળના માત્ર 435 જેટલા જ ઉલ્કાપિંડ મળ્યા છે, જેમાં આનો સમાવેશ થાય છે.
મંગળના જૂના ઇતિહાસને સમજવા માટે વૈજ્ઞાનિકો આ પથ્થરને ખુબ જ મહત્વનો માને છે.

આ પથ્થર 4.1 અબજ વર્ષ પહેલા મંગળના નોએચિયન યુગ માં ગરમ લાવા ઠંડો પડવાથી બન્યો હતો.
નાસાના માર્સ રેકિનેસાન્સ ઓર્બિટર (MRO) ના ડેટા સાથે સરખાવતા મંગળના દક્ષિણ વિસ્તારમાં 13 જગ્યાઓ એવી મળી છે જ્યાંથી આ પથ્થર આવ્યો હોઈ શકે.
કોઈ મોટો ઉલ્કાપિંડ કે ધૂમકેતુ મંગળ સાથે અથડાતા આ પથ્થર અવકાશમાં ફેંકાયો અને છેવટે પૃથ્વી પર પડ્યો.

આ પથ્થર 2022 માં સહારાના રણમાં આવેલા માલીના તેઘાઝા વિસ્તારમાંથી મળ્યો હતો.
યુનિવર્સિટી ઓફ ન્યૂ મેક્સિકો માં ઓક્સિજન આઇસોટોપ ટેસ્ટ કરીને આ પથ્થર મંગળનો જ છે તેની ખાતરી કરવામાં આવી.

આ પથ્થરનો ગુલાબી રંગ અને તેમાં રહેલા જ્વાળામુખીના ખનિજો મંગળની સપાટીનો વિકાસ કેવી રીતે થયો તે દર્શાવે છે.
પથ્થરની અંદર ઝિર્કોન નામના કણો મળ્યા છે, જેનાથી વૈજ્ઞાનિકોને તેની સાચી ઉંમર નક્કી કરવામાં મદદ મળી.
વૈજ્ઞાનિકોએ પથ્થરને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર રૂબિડિયમ-સ્ટ્રોન્ટિયમ ડેટિંગ પદ્ધતિથી તેના નાના કણોનો અભ્યાસ કર્યો.
આ પથ્થર બતાવે છે કે 4.1 અબજ વર્ષ પહેલા મંગળની જમીન અંદર પાણી વહેતું હતું.
આ સેમ્પલથી મંગળના જૂના વાતાવરણ અને તેની જમીન વચ્ચેના સંબંધો વિશે નવી માહિતી મળે છે.

આ શોધ સાબિત કરે છે કે પ્રાચીન સમયમાં મંગળ પર પાણી હતું, જેથી ત્યાં સૂક્ષ્મ જીવો હોવાની શક્યતા તપાસવામાં મદદ મળશે.
પૃથ્વી પર જ મંગળનો પથ્થર મળી જવાથી હવે રોકેટ મોકલીને સેમ્પલ લાવવાની રાહ જોવી નહીં પડે અને લેબોરેટરીમાં સીધો અભ્યાસ થઈ શકશે.