ચીને સાઉથ ચાઈના સીમાં એન્ટેલોપ રીફ પર લશ્કરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું કામ પૂરું કર્યું

#GS-2 #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #GS-3 #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધા #દરિયાઈ સુરક્ષા #સાઉથ ચાઈના સી #ભૂ-રાજનીતિ

મુખ્ય મુદ્દા

ચીને પારાસેલ આઇલેન્ડ્સ ના એન્ટેલોપ રીફ ખાતે 6 કિમી વિસ્તારનો ટાપુ, 680-મીટરનો ઘાટ અને 3-કિમી નો સંભવિત રનવે તૈયાર કર્યો છે.
વૈજ્ઞાનિક સંશોધનનો દાવો કરવા છતાં ચીન પોતાની પરમાણુ સબમરીન સુરક્ષિત રાખવા આ લશ્કરી અડ્ડો બનાવી રહ્યું હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે.
વર્ષ 1974 થી ચીનનો કબજો હોવા છતાં, 2016 ની આર્બિટ્રલ ટ્રિબ્યુનલે UNCLOS હેઠળ ચીનના નાઇન-ડૅશ લાઇન દાવાને ફગાવી દીધો હતો.
ભારતનો 55% દરિયાઈ વેપાર સાઉથ ચાઈના સી અને મલક્કા સ્ટ્રેટ માંથી થતો હોવાથી, ચીનની આ પ્રવૃત્તિ વેપારી માર્ગો માટે ચિંતાજનક છે.

તાજેતરના સેટેલાઇટ ચિત્રો દર્શાવે છે કે ચીને વિવાદિત પારાસેલ આઇલેન્ડ્સ માં આવેલા એન્ટેલોપ રીફ ખાતે જમીન સુધારણા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું પ્રથમ તબક્કાનું કામ પૂરું કર્યું છે.
આ નવી ક્ષમતાઓ દર્શાવે છે કે ચીન સાઉથ ચાઈના સી માં પોતાની લશ્કરી પકડ વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.

આ કૃત્રિમ ટાપુ લગભગ 6 કિમી વિસ્તારમાં ફેલાયેલો છે, જેમાં હેલિકોપ્ટર પેડ અને ઊંડા પાણીના બંદર પાસે 680-મીટરનો ઘાટ બનાવવામાં આવ્યો છે.
અહીં 3-કિમી લાંબી સીધી દરિયાકાંઠાની પટ્ટી પણ છે, જેનો ઉપયોગ લશ્કરી રનવે તરીકે થઈ શકે છે તેમ નિષ્ણાતો માને છે.
ચીને તેને લશ્કરી અડ્ડો માનવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને એવો દાવો કર્યો છે કે તેનો ઉપયોગ હવામાનની આગાહી અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન જેવા નાગરિક કાર્યો માટે થશે.

સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ચીન એન્ટેલોપ રીફ નો ઉપયોગ પોતાની પરમાણુ સબમરીન સુરક્ષિત રાખવા માટે કરી રહ્યું છે, જેથી અમેરિકા અને વિયેતનામની નૌકાદળથી તેમને બચાવી શકાય.

વિયેતનામ સમગ્ર પારાસેલ આઇલેન્ડ્સ પર કાનૂની અને ઐતિહાસિક દાવો કરે છે, પરંતુ ચીને 1974 માં બેટલ ઓફ પારાસેલ આઇલેન્ડ્સ દરમિયાન દક્ષિણ વિયેતનામની નેવીને હરાવીને તેના પર કબજો કરી લીધો હતો.
સાઉથ ચાઈના સી માં ચીન, વિયેતનામ, ફિલિપાઇન્સ, મલેશિયા, બ્રુનેઈ અને તાઇવાન વચ્ચે દાવાઓનો મોટો વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.
વર્ષ 2016 માં સાઉથ ચાઈના સી આર્બિટ્રલ ટ્રિબ્યુનલે ચીનના નાઇન-ડૅશ લાઇન ના દાવાને ફગાવી દીધો હતો અને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે UNCLOS ના નિયમો બહારના દાવાઓ કાનૂની રીતે માન્ય નથી.

ભારતનો 55% થી વધુ દરિયાઈ વેપાર સાઉથ ચાઈના સી અને મલક્કા સ્ટ્રેટ માંથી પસાર થાય છે, તેથી ચીનનું લશ્કરીકરણ ભારતના વેપારી માર્ગો માટે મોટો ખતરો છે.
ચીનની નેવીની વધતી શક્તિ તેના મેરિટાઇમ સિલ્ક રોડ ને મદદ કરે છે, જેનાથી ચીન ઇન્ડિયન ઓશન રિજન માં પોતાનો પ્રભાવ વધારીને ભારતની સુરક્ષા ભૂમિકાને પડકારી શકે છે.

સાઉથ ચાઈના સી માં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને બહુપક્ષીય મંચો દ્વારા જહાજોની સ્વતંત્ર અવરજવર જાળવી રાખવી જરૂરી છે.
ભારતે પોતાની દરિયાઈ સુરક્ષા ક્ષમતાઓ મજબૂત કરવી જોઈએ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો સાથે વ્યૂહાત્મક સંબંધો વધુ ગાઢ બનાવવા જોઈએ.