બ્લુ માઈક્રોમૂન: એક દુર્લભ ખગોળીય ઘટના

#વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #અવકાશ #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ

શા માટે ચર્ચામાં છે?

તાજેતરમાં રાત્રિના આકાશમાં બ્લુ માઈક્રોમૂન નામની એક અનોખી ખગોળીય ઘટના જોવા મળી હતી.
NASA ના જણાવ્યા મુજબ, આ પૂર્ણ ચંદ્ર આ વર્ષનો સૌથી દૂરનો, સૌથી નાનો અને સૌથી ઝાંખો ચંદ્ર હતો.
આ ખાસ ઘટના બે ચંદ્ર ઘટનાઓનું મિશ્રણ છે, જે હવે સીધી 2053 માં જ ફરીથી ભેગી થશે.

બ્લુ માઈક્રોમૂન ત્યારે બને છે જ્યારે બે અલગ-અલગ ચંદ્ર ઘટનાઓ એક જ સમયે થાય છે.
પ્રથમ ઘટના બ્લુ મૂન છે, જેનો અર્થ એક જ કેલેન્ડર મહિનામાં બીજો પૂનમનો ચંદ્ર છે.
બીજી ઘટના માઈક્રોમૂન છે, જે ત્યારે થાય છે જ્યારે પૂનમનો ચંદ્ર પૃથ્વીથી સૌથી દૂરના બિંદુ એટલે કે apogee પર હોય છે.

આ દુર્લભ ઘટના ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષા અને આપણા કેલેન્ડરની ગોઠવણીના કારણે બને છે.
ચંદ્ર 27.3 દિવસ ના ચક્રમાં લંબગોળ માર્ગે પૃથ્વીની આસપાસ ફરે છે.
પૃથ્વીથી સૌથી દૂરના બિંદુને apogee કહે છે, જે લગભગ 403,945 km દૂર છે.
જ્યારે પૂનમનો ચંદ્ર apogee ની નજીક પહોંચે છે, ત્યારે તે પૃથ્વી પરથી નાનો અને ઝાંખો દેખાય છે.
એક નવા ચંદ્રથી બીજા નવા ચંદ્ર સુધીનું સામાન્ય ચક્ર 29.5 દિવસ નું હોય છે.
મહિનાઓ 30 અથવા 31 દિવસ ના હોવાથી, મહિનાની શરૂઆતની પૂનમ ક્યારેક તે જ મહિનામાં બીજી પૂનમ લાવવાની તક આપે છે.

સામાન્ય બ્લુ મૂન એ કેલેન્ડરની એક સ્થિતિ છે જેમાં એક મહિનામાં બે પૂનમ આવે છે.
બ્લુ માઈક્રોમૂન માં કેલેન્ડરની આ ગોઠવણી સાથે ચંદ્ર પૃથ્વીથી સૌથી દૂરના અંતરે હોય છે.
સામાન્ય બ્લુ મૂન ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષામાં ગમે ત્યાં થઈ શકે છે.
બ્લુ માઈક્રોમૂન માત્ર apogee પર જ થઈ શકે છે.
બ્લુ માઈક્રોમૂન એ Supermoon કરતા લગભગ 14% નાનો દેખાય છે.
તે Supermoon કરતા લગભગ 30% ઓછો પ્રકાશ આપે છે.
સામાન્ય બ્લુ મૂન દર 2 થી 3 વર્ષ માં આવે છે, જ્યારે બ્લુ માઈક્રોમૂન સીધો 2053 માં આવશે.

apogee પર વધુ અંતર હોવાના કારણે તે ઓછો પ્રકાશ પાછો ફ્ેકે છે અને વર્ષનો સૌથી ઝાંખો ચંદ્ર બને છે.
ચંદ્રના ગોળાનું માપ ઘટે છે, જેથી તે સામાન્ય પૂનમ કરતા લગભગ 7% નાનો દેખાય છે.
નામમાં બ્લુ હોવા છતાં ચંદ્ર વાદળી રંગનો થતો નથી.
તેનો સામાન્ય મોતી જેવો ગ્રે રંગ જ રહે છે, સિવાય કે હવામાં કોઈ ખાસ ધૂળ કે ધુમાડો રંગ બદલે.