કૃષિ-ખાદ્ય નિકાસ પ્રવેગક માટેનો **BHARATI** કાર્યક્રમ
#GS-3 #અર્થતંત્ર #કૃષિ #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- APEDA (Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority) એ તેના મુખ્ય નિકાસ પ્રવેગક કાર્યક્રમ BHARATI ના પહેલા બેચનું સફળ સમાપન કર્યું છે.
BHARATI કાર્યક્રમ વિશે
- BHARATI નું પૂરું નામ Bharat’s Hub for Agritech, Resilience, Advancement and Incubation for Export Innovation છે અને આ એક ખાસ ડેટા-આધારિત નિકાસ સહાય યોજના છે.
- તે ભારતીય ખાદ્ય સ્ટાર્ટઅપમાં નિકાસની માનસિકતા કેળવે છે જેથી તેઓ વૈશ્વિક સ્તરે સફળ કૃષિ-ખાદ્ય નિકાસકાર બની શકે.
- આ યોજના માટે APEDA નોડલ સંસ્થા તરીકે કામ કરે છે.
કાર્યક્રમનો હેતુ
- તેનો હેતુ ભારત સરકારના 2030 સુધીમાં USD 50 billion ની APEDA સૂચિબદ્ધ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરવાના લક્ષ્યને સિદ્ધ કરવાનો છે.
- તે હોનહાર કૃષિ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સને શોધીને પ્રોડક્ટ ડેવલપમેન્ટ, સ્થિરતા, બગાડ અટકાવવા, લોજિસ્ટિક્સ અને ગુણવત્તાના નિયમોમાં રહેલી ખામીઓને દૂર કરે છે.
પાત્રતાના ધોરણો
- આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો માટે ઊંચી કિંમતની પ્રોડક્ટ્સ બનાવતા નવા કે સ્થાપિત કૃષિ-ખાદ્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ અરજી કરી શકે છે.
- વેપારમાં આવતી સેનિટરી અને ફાયટોસેનિટરી સમસ્યાઓના ઉકેલ શોધતા સ્ટાર્ટઅપ્સ, સંશોધકો કે સાહસિકો પાત્ર છે.
- અન્ય નવી પ્રોડક્ટ્સ સાથે પોતાનો વેપાર વધારવા માંગતા APEDA-નોંધાયેલા નિકાસકારો પણ જોડાઈ શકે છે.
- ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ખાદ્ય ઉત્પાદનો બનાવતી Farmer Producer Companies (FPCs) પણ તેમાં સામેલ છે.
- પાત્ર બનવા માટે સંસ્થા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપની, રજિસ્ટર્ડ પાર્ટનરશિપ ફર્મ અથવા લિમિટેડ લાયબિલિટી પાર્ટનરશિપ તરીકે નોંધાયેલી હોવી જોઈએ.
- સંસ્થાની ઉંમર તેની સત્તાવાર નોંધણીની તારીખથી 5 વર્ષ થી વધુ હોવી જોઈએ નહીં.
- શરૂઆતથી લઈને કોઈપણ નાણાકીય વર્ષમાં કુલ ટર્નઓવર ₹10 crore થી વધુ હોવું જોઈએ નહીં.
યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- દેશભરમાંથી આવેલી 700 થી વધુ અરજીઓમાંથી, બહુ-તબક્કાની ચકાસણી પછી માત્ર 100 ઉચ્ચ સંભાવનાવાળા સ્ટાર્ટઅપ્સ ની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.
- આ પહેલા જૂથમાં 68 કૃષિ-ખાદ્ય ઉત્પાદન સ્ટાર્ટઅપ્સ, 26 નિકાસ તકનીક પ્રદાતાઓ અને 6 ગુણવત્તા નિયમો પર કામ કરતા સંશોધકોનો સમાવેશ થયો હતો.
- તેમાં નિકાસની તૈયારી, વ્યવસાયિક વૃદ્ધિ, બ્રાન્ડિંગ, નિયમપાલન અને રોકાણકારો સાથેની બેઠકો આવરી લેતો 120-કલાક નો તાલીમ અભ્યાસક્રમ રાખવામાં આવ્યો છે.
- ટોચના 8 સ્ટાર્ટઅપ્સને દુબઈમાં યોજાયેલ Gulfood 2026 પ્રદર્શન માં મોકલીને સીધો વૈશ્વિક અનુભવ આપવામાં આવ્યો, જેનાથી 100 થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારી સંપર્કો મળ્યા.
- આ કાર્યક્રમમાં 17 થી 75 વર્ષ ની વય જૂથના સાહસિકોએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો.