એન્ટી-નાર્કોટિક્સ ટાસ્ક ફોર્સની 3જી રાષ્ટ્રીય પરિષદ
#જીએસ-3 #અર્થતંત્ર #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #સુરક્ષા #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય
મુખ્ય મુદ્દા
- નવી દિલ્હી ખાતે યોજાયેલી એન્ટી-નાર્કોટિક્સ ટાસ્ક ફોર્સની 3જી રાષ્ટ્રીય પરિષદ દરમિયાન ભારતે 31 ડિસેમ્બર, 2029 સુધીમાં ડ્રગ્સના વેપારને નાબૂદ કરવાનું રાષ્ટ્રીય લક્ષ્ય જાહેર કર્યું.
- 10 લાખ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવા માટે 1 લાખ સ્વયંસેવકોના લક્ષ્યાંક સામે સત્તાવાળાઓએ 46,780 થી વધુ નશામુક્ત મિત્રો તૈનાત કર્યા છે.
- ભારત ગોલ્ડન ક્રેસન્ટ અને ગોલ્ડન ટ્રાયએંગલ નામના બે મોટા ગેરકાયદે અફીણ ઉત્પન્ન કરનાર ઝોન વચ્ચે આવેલું હોવાથી તસ્કરી સિન્ડિકેટ સામે સંવેદનશીલ રહે છે.
સંદર્ભ અને ઝાંખી
- ગેરકાયદેસર પદાર્થો સામે મજબૂત રણનીતિ ઘડવા માટે ANTF હેડ્સની 3જી રાષ્ટ્રીય પરિષદ નવી દિલ્હી ખાતે યોજાઈ હતી.
- સત્તાવાળાઓએ સપ્લાય નેટવર્કનો નાશ કરીને ડ્રગ્સના વેપારને સંપૂર્ણપણે ડામી દેવા માટે 31 ડિસેમ્બર, 2029ની રાષ્ટ્રીય સમયમર્યાદા જાહેર કરી.
- નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો (NCB) દ્વિવાર્ષિક આયોજક તરીકે સેવા આપે છે, જે રાજ્યની ટાસ્ક ફોર્સ, કેન્દ્રીય ગુપ્તચર સંસ્થાઓ અને પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર્સને એકસાથે લાવે છે.
- આ કાર્યક્રમ એજન્સીઓ વચ્ચે વધુ સારા સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે યુનાઇટેડ રિઝોલ્વ, શેર્ડ રિસ્પોન્સિબિલિટી (સંયુક્ત સંકલ્પ, વહેંચાયેલી જવાબદારી) ની થીમ હેઠળ કાર્યરત હતો.
ANTF માળખાનો વિકાસ
- પ્રથમ પરિષદ દ્વારા મલ્ટી-એજન્સી સેન્ટર (NCORD) ની છત્રછાયા હેઠળ વિશેષ રાજ્ય-સ્તરીય ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવામાં આવી.
- બીજી પરિષદ ઓપરેશનલ તાકાત, વધુ સારા સમન્વય અને આદેશોના ઝડપી અમલીકરણ પર કેન્દ્રિત હતી.
- ત્રીજી પરિષદ દ્વારા ધ્યાન સામાન્ય બેઠકોથી હટાવીને સક્રિય મિશનો પર કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું, જેમાં માત્ર જપ્તી કરવા ઉપરાંત સમગ્ર સિન્ડિકેટને નેસ્તનાબૂદ કરવા પર ભાર મૂકાયો.
- તાજેતરમાં બહાર પાડવામાં આવેલ નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ પર વિઝન ડોક્યુમેન્ટ (2026-2029) દળો માટે કડક લક્ષ્યો, સ્પષ્ટ સમયસીમા અને સીધી જવાબદારી નક્કી કરે છે.
મુખ્ય રણનીતિ અને પેરાડાઇમ શિફ્ટ
- એનફોર્સમેન્ટ એજન્સીઓ માત્ર સ્ટ્રીટ કુરિયર્સને પકડવા અને ડ્રગ્સ જપ્ત કરવાથી આગળ વધીને સમગ્ર સપ્લાય ચેઈનને તોડી પાડવા તરફ આગળ વધી છે.
- તપાસકર્તાઓ હવે પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) અને NDPS ફ્રેમવર્કનો ઉપયોગ કરીને ગેરકાયદેસર નફા, મની લોન્ડરિંગના માર્ગો અને ક્રિપ્ટો ચૂકવણીઓનું ટ્રેકિંગ કરે છે.
- ત્રિ-સ્તરીય ઓપરેશનલ હુમલો પ્રવેશ બિંદુઓ, આંતર-રાજ્ય વિતરણ માર્ગો અને સ્થાનિક રિટેલ વેચાણ નેટવર્ક પર કાર્ટેલ્સને એકસાથે નિશાન બનાવે છે.
- સત્તાવાળાઓ ચોક્કસ અને લક્ષિત પોલીસિંગ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જિલ્લાઓને મેન્યુફેક્ચરિંગ ઝોન, ટ્રાન્ઝિટ કોરિડોર અને કન્ઝમ્પ્શન હબ તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.
વૈધાનિક સાધનો અને વૈશ્વિક ટ્રેકિંગ
- રાજ્ય ટાસ્ક ફોર્સને અવારનવાર પકડાયેલા માફિયાઓ સામે PITNDPS એક્ટ, 1988 નો ઉપયોગ કરીને નિવારક અટકાયત વધારવાના આદેશો મળ્યા છે.
- વ્યાપક અભિયાન ગેરકાયદેસર તસ્કરીમાં સંડોવાયેલા વિદેશી નાગરિકોના દેશનિકાલ અને કાયમી ધોરણે બ્લેકલિસ્ટ કરવાને લક્ષ્ય બનાવે છે.
- કેન્દ્રીય એજન્સીઓ ઇન્ટરપોલ અને વિદેશી કાયદો અમલી કરતી એજન્સીઓ સાથે મળીને ભાગેડુ કાર્ટેલ વડાઓને પકડવા અને પ્રત્યાાર્પણ કરવા માટે સંકલન કરે છે.
- વિશેષ અદાલતોમાં દોષિતીકરણનો દર સુધારવા માટે રાજ્યના પોલીસ વડાઓએ પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર્સ સાથે મળીને મજબૂત પ્રોસિક્યુશન રોડમેપ તૈયાર કરવો આવશ્યક છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પાયાના સ્તરે પહોંચ
- નેતાઓએ લખનૌ અને દેહરાદૂનમાં નવા NCB ઝોનલ સંકુલ માટે પાયાના પથ્થર મૂક્યા.
- તેલંગાણા ANTFને દેશમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરતી રાજ્ય ટાસ્ક ફોર્સ તરીકે માન્યતા મળી.
- સત્તાવાળાઓએ 1 લાખ સ્વયંસેવકોના લક્ષ્યાંકમાંથી 46,780 થી વધુ નોંધાયેલા નશામુક્ત મિત્રોને તૈનાત કર્યા છે.
- આ સ્વયંસેવકો દેશભરની 10 લાખ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં જાગૃતિ અભિયાન ચલાવે છે.
પડકારો
- તસ્કર હવે પારંપરિક પાકો પર આધાર રાખવાને બદલે નાની મોબાઇલ લેબની અંદર શક્તિશાળી સિન્થેટિક ઓપિયોઇડ્સ, મેથામ્ફેટામાઈન અને મેફેડ્રોનનું ઉત્પાદન કરે છે.
- અસલી ફાર્માસ્યુટિકલ અને રાસાયણિક ઉત્પાદનને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના ઔદ્યોગિક પ્રિકર્સર રસાયણોનું નિયમન કરવું એ એક મુશ્કેલ કાર્ય છે.
- ગુનેગારો પકડાયા વિના શિપમેન્ટનું સંકલન કરવા માટે ડાર્કનેટ માર્કેટપ્લેસ, ડેડ-ડ્રોપ પાર્સલ સિસ્ટમ અને પ્રાઇવસી-કોઈન પેમેન્ટનો ઉપયોગ કરે છે.
- ભારત પશ્ચિમમાં ગોલ્ડન ક્રેસન્ટ અને પૂર્વમાં ગોલ્ડન ટ્રાયએંગલની વચ્ચે સીધું આવેલું છે, જે તેની સરહદોને સતત કાર્ટેલના દબાણ સામે ખુલ્લી પાડે છે.
- રાસાયણિક પરીક્ષણમાં વિલંબ, પુરાવાઓની અયોગ્ય હેન્ડલિંગ અને NDPS એક્ટની કલમ 50 હેઠળ પ્રક્રિયાકીય ક્ષતિઓને કારણે લાંબા સમય સુધી ટ્રાયલ ચાલે છે.
આગળની રણનીતિ
- રાજ્યના મુખ્ય સચિવોએ ટાસ્ક ફોર્સને સમર્પિત બજેટ, અદ્યતન ડિજિટલ સર્વેલન્સ અને વિશિષ્ટ માનવશક્તિથી સજ્જ કરવી જોઈએ.
- સત્તાવાળાઓએ ગ્રામ અધિકારીઓ, સ્થાનિક પોલીસ, ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ અને CBIC ને જોડતી એકીકૃત ડેટા સિસ્ટમ બનાવવી જોઈએ.
- મોબાઇલ ટેસ્ટિંગ વાન સાથે સમર્પિત રાજ્ય નાર્કોટિક્સ લેબ્સની સ્થાપના કરવાથી ફોરેન્સિક બેકલોગ સાફ થશે અને ચાર્જશીટ દાખલ કરવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે.
- ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડ અને મરીન પોલીસ દ્વારા દરિયાકાંઠાના રડાર નેટવર્ક અને સંયુક્ત પેટ્રોલિંગના વિસ્તરણથી દરિયાઈ માર્ગે થતા શિપમેન્ટ અટકશે.
- એનફોર્સમેન્ટને સસ્તું ડી-એડિક્શન સેન્ટર અને મનોચિકિત્સકીય સહાય સાથે જોડવાથી પીડિતોને સજાને બદલે પુનર્વસન મળે તેની ખાતરી થાય છે.