૧૦મી ભારત-થાઈલેન્ડ સંરક્ષણ વાર્તા
#જીએસ-૩ #આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો #ભારત સાથેના અથવા તેના હિતોને અસર કરતા જૂથો અને કરારો #સંરક્ષણ #દ્વિપક્ષીય સંબંધો #ઇન્ડો-પેસિફિક
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારત અને થાઈલેન્ડ વચ્ચે તાજેતરમાં બેંકોક ખાતે ૧૦મી થાઈલેન્ડ-ભારત સંરક્ષણ વાર્તા યોજાઈ હતી, જેમાં બંને દેશોના સંબંધોની સમીક્ષા થઈ.
- બંને દેશોએ સંરક્ષણ ઉત્પાદન, સંશોધન અને નવી ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે સાથે મળીને કામ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
- આ બેઠક દ્વારા ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર માં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ જાળવી રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવવામાં આવી હતી.
સંરક્ષણ સહયોગના મુખ્ય પાસાઓ
- બંને પક્ષોએ પોતપોતાની સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ વચ્ચે વધુ સારા સંબંધો બનાવવાની તકો તપાસી.
- વાર્તા દરમિયાન ASEAN-અગ્રેસર સંરક્ષણ અને સુરક્ષા પદ્ધતિઓ તથા અન્ય બહુપક્ષીય મંચો હેઠળ થતા કામોની સમીક્ષા કરવામાં આવી.
- ભારત અને થાઈલેન્ડના સંબંધો ૨૦૨૫ માં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી ના સ્તરે પહોંચ્યા છે, જેનાથી સુરક્ષા સહયોગ વધુ મજબૂત થયો છે.
વ્યૂહાત્મક ભૂગોળ અને જોડાણ
- થાઈલેન્ડ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાઈ ક્ષેત્ર માં મહત્વના ભૌગોલિક સ્થાને આવેલું છે અને ભારત સાથે દરિયાઈ સરહદ ધરાવે છે.
- આ દરિયાઈ સરહદ ભારતના અંદમાન અને નિકોબાર ટાપુઓ અને થાઈલેન્ડના પશ્ચિમી કિનારા પર આવેલા મુ કો સિમિલન ટાપુઓ વચ્ચે આવેલી છે.
- આ દરિયાઈ સીમા ૧૯૭૮ અને ૧૯૯૩ ના દરિયાઈ સીમા કરારો દ્વારા અંદમાન સમુદ્ર માં નક્કી કરવામાં આવી છે.
નીતિગત તાલમેળ
- ભારતની લુક ઈસ્ટ પોલિસી (જેને પાછળથી એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસીમાં અપગ્રેડ કરાઈ) અને થાઈલેન્ડની લુક વેસ્ટ પોલિસી ના મેળાપથી સંરક્ષણ ભાગીદારીને વેગ મળ્યો.
- આ નીતિગત જોડાણને કારણે રાજકીય, સુરક્ષા અને આર્થિક ક્ષેત્રોમાં સંબંધો વધુ ગાઢ બન્યા છે.
સંસ્થાકીય માળખું અને કરારો
- સુરક્ષા બાબતોની ચર્ચા માટે સુરક્ષા સહયોગ પરનું સંયુક્ત કાર્ય જૂથ કામ કરે છે, જેની શરૂઆત મે ૨૦૦૩ માં થઈ હતી.
- આ ઉપરાંત બંને દેશો વચ્ચે નિયમિત સ્ટાફ વાતો અને વિવિધ સ્તરે આપ-લે થાય છે.
- મુખ્ય સંરક્ષણ કામગીરી ૨૦૧૨ માં હસ્તાક્ષરિત સંરક્ષણ સહયોગ મેમોરેન્ડમ (MoU) હેઠળ ચાલે છે, જે લાંબા ગાળાની યોજનાઓ માટે માર્ગદર્શન આપે છે.
સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સહયોગ
- બંને દેશો એરો ઇન્ડિયા, ડિફેક્સપો અને થાઈલેન્ડના ડિફેન્સ એન્ડ સિક્યુરિટી પ્રદર્શન જેવા મોટા મેળાઓમાં ભાગ લે છે.
- આ સહયોગથી ભારત વિશ્વસનીય લશ્કરી સાધનોની રોયલ થાઈ આર્મ્ડ ફોર્સિસ ને નિકાસ સરળ બની છે.