વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક (VPN) અને તાજેતરના વહીવટી પ્રતિબંધો

#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #સાયબર સિક્યોરિટી #આઈસીટી #GS-2 #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #પ્રિલિમ્સ #VPN #BNSS

મુખ્ય મુદ્દા

જમ્મુ-કાશ્મીરના ડોડા જિલ્લામાં ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) ની કલમ 163 હેઠળ VPN ના ઉપયોગ પર બે મહિના નો પ્રતિબંધ મૂકાયો છે.
VPN ઇન્ટરનેટ ડેટાને ગુપ્ત કોડમાં ફેરવીને અને યુઝરનો સાચો IP એડ્રેસ છુપાવીને સંપૂર્ણ ડિજિટલ સુરક્ષા આપે છે.
આ ટેકનોલોજી મુખ્યત્વે ત્રણ સ્તંભો પર કામ કરે છે: ઓથેન્ટિકેશન, ટનલિંગ અને એન્ક્રિપ્શન.
VPN નો ઉપયોગ વર્ક ફ્રોમ હોમ, ક્લાઉડ સિસ્ટમ સિક્યોરિટી, શૈક્ષણિક રિસર્ચ અને જાહેર Wi-Fi પર ડેટા બચાવવા માટે થાય છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીરના ડોડા જિલ્લામાં તંત્ર દ્વારા વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક એટલે કે VPN ના ઉપયોગ પર બે મહિના માટે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ પ્રતિબંધ ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) ની કલમ 163 હેઠળ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.

વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક (VPN) એ એક એવી સાયબર સિક્યોરિટી ટેકનોલોજી છે, જે પબ્લિક ઇન્ટરનેટ પર પણ સુરક્ષિત અને ગુપ્ત કનેક્શન પૂરું પાડે છે.
આ ટેકનોલોજી વાપરનારનો સાચો IP એડ્રેસ અને લોકેશન છુપાવી દે છે, જેથી કોઈ તેનો ડેટા ચોરી ન શકે.
VPN નો મુખ્ય હેતુ ઇન્ટરનેટ પર મોકલવામાં આવતી માહિતીને જાસૂસી, હેકિંગ અને અનધિકૃત નજરથી બચાવવાનો છે.

રીમોટ એક્સેસ VPN કોઈ એક વ્યક્તિ કે કર્મચારીને ગમે ત્યાંથી કંપનીના ખાનગી નેટવર્ક સાથે સુરક્ષિત રીતે જોડે છે.
સાઇટ-ટુ-સાઇટ VPN અલગ-અલગ જગ્યાએ આવેલી ઓફિસોના નેટવર્કને એકબીજા સાથે કાયમી ધોરણે જોડે છે.
ક્લાયન્ટ-ટુ-પ્રોવાઈડર VPN સામાન્ય નાગરિકો વાપરે છે, જેનાથી તેઓ પોતાનું લોકેશન છુપાવીને સુરક્ષિત રીતે ઇન્ટરનેટ બ્રાઉઝિંગ કરી શકે છે.

ઓથેન્ટિકેશન (પ્રમાણીકરણ) દ્વારા સિસ્ટમ તપાસ કરે છે કે VPN નો ઉપયોગ કરનાર વ્યક્તિ માન્ય યુઝર છે કે નહીં.
ટનલિંગ (Tunneling) માં ડેટાને એક સુરક્ષિત કવરમાં પેક કરીને ઇન્ટરનેટ પર એક ગુપ્ત ડિજિટલ રસ્તો અથવા ટનલ બનાવવામાં આવે છે.
એન્ક્રિપ્શન (Encryption) સામાન્ય લખાણને ગુપ્ત કોડમાં બદલી નાખે છે, જેથી વચ્ચેથી જો કોઈ ડેટા પકડી પણ લે તો પણ તે વાંચી શકતું નથી.

ઓફિસ અને રીમોટ વર્ક માટે સુરક્ષા: ઘરબેઠા કામ કરતા કર્મચારીઓ કંપનીના ડેટાબેઝ અને ટૂલ્સનો ઉપયોગ સલામત રીતે કરી શકે છે.
ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું જોડાણ: ઓફિસના ભૌતિક કમ્પ્યુટર્સ અને ઓનલાઇન ક્લાઉડ સિસ્ટમને સુરક્ષિત રીતે એકબીજા સાથે જોડે છે.
શિક્ષણ અને સંશોધન માટે: વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકો ઘરબેઠા પણ યુનિવર્સિટીની ડિજિટલ લાઈબ્રેરી અને રિસર્ચ ડેટા એક્સેસ કરી શકે છે.
જાહેર વાઇ-ફાઇ પર સુરક્ષા: કેફે કે રેલ્વે સ્ટેશનના જાહેર Wi-Fi નો ઉપયોગ કરતી વખતે પાસવર્ડ અને બેંક વિગતો હેક થવાથી બચાવે છે.