લેબનોનમાં UNIFIL: સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો જનાદેશ અને ભારતની ભૂમિકા
#GS-2 #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #દ્વિપક્ષીય જૂથો અને કરારો #ભારતના હિતો પર અન્ય દેશોની નીતિઓ અને રાજકારણની અસર
મુખ્ય મુદ્દા
- દક્ષિણ લેબનોનમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે માર્ચ 1978 માં UNIFIL ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
- યુએનએસસી પ્રસ્તાવ 2790 (2025) મુજબ UNIFIL નો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર 2026 ના રોજ પૂરો થાય છે.
- ઇઝરાયેલી સેનાની વાપસી સુનિશ્ચિત કરવા માટે યુએન એ વર્ષ 2000 માં બ્લુ લાઇન સરહદ નક્કી કરી હતી.
- ભારત વર્ષ 1998 થી આ શાંતિ મિશનમાં જોડાયેલું છે, અને સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં ભારતના 600 થી વધુ શાંતિ સૈનિકો ત્યાં તૈનાત હતા.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) એ દક્ષિણ લેબનોનમાં શાંતિ જાળવી રાખવા પર ભાર મૂક્યો છે.
- UNIFIL નો શાંતિ મિશનનો સમયગાળો હવે પૂર્ણ થવાના આરે છે, તેથી આ નિવેદન આવ્યું છે.
લેબનોન વિશે માહિતી
- લેબનોન ભૂમધ્ય સમુદ્ર ના પૂર્વ કિનારે આવેલો દેશ છે, જેની સરહદો સીરિયા અને ઇઝરાયેલ ને મળે છે, અને બેરૂત તેનું પાટનગર છે.
- પ્રાચીન સમયમાં કાંસ્ય યુગ દરમિયાન ફિનોશિયન પ્રજા અહીં રહેતી હતી, અને ટાયર, સિડોન તેમજ બાયબ્લોસ જેવા તેમના બંદરો વેપારના મોટા કેન્દ્રો હતા.
- લેબનોનના રાજકારણમાં હિઝબુલ્લાહ એક મહત્વનું જૂથ છે, જે ઇઝરાયેલ સાથેની પ્રાદેશિક લડાઈમાં પણ સક્રિય છે.
- યુનાઇટેડ નેશન્સ દ્વારા વર્ષ 2000 માં બ્લુ લાઇન નક્કી કરાઈ હતી, જેથી ઇઝરાયેલ ની સેના દક્ષિણ લેબનોનમાંથી પાછી હટી છે કે નહીં તેની ખાતરી કરી શકાય.
UNIFIL વિશે માહિતી
- યુએન સુરક્ષા પરિષદ એ માર્ચ 1978 માં UNIFIL ની સ્થાપના કરી હતી, જેથી ઇઝરાયેલી સેનાની વાપસી જોઈ શકાય અને સ્થાનિક સરકારને મદદ મળી રહે.
- સમય જતાં પરિસ્થિતિ બદલાતાં 1982 અને 2000 માં આ મિશનની જવાબદારીઓમાં જરૂરી ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા.
- વર્ષ 2006 ના યુદ્ધ પછી UNIFIL કામગીરી વધારવામાં આવી, જેમાં યુદ્ધવિરામ પર નજર રાખવી અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં મદદ કરવાનો સમાવેશ થતો હતો.
- યુએનએસસી પ્રસ્તાવ 2790 (2025) હેઠળ UNIFIL નો કાર્યકાળ છેલ્લીવાર લંબાવીને 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી નક્કી કરાયો છે.
- ભારત વર્ષ 1998 થી આ મિશનમાં સહયોગ આપી રહ્યું છે, અને સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં ભારતના 600 થી વધુ શાંતિ સૈનિકો ત્યાં સેવા આપી રહ્યા હતા.