સુકલ્પ માઇન રીપર્પઝિંગ પહેલ

સુકલ્પ માઇન રીપર્પઝિંગ પહેલ

#જીએસ-2 #જીએસ-3 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #અર્થતંત્ર #પર્યાવરણ #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય

મુખ્ય મુદ્દા

  • કોલ કંટ્રોલર ઓર્ગેનાઇઝેશન (CCO) ને સુકલ્પ માઇન રીપર્પઝિંગ ટૂલ માટે SKOCH Gold Award 2026 મળ્યો છે.
  • કોલ મંત્રાલય દ્વારા વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી બંધ ખાણોને ઉપયોગી બનાવવા માટે સુકલ્પ પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે.
  • જ્ઞાનના આદાન-પ્રદાન માટે સુકલ્પ સંવાદ વેબિનાર શ્રેણી હેઠળ કુલ 12 વેબિનાર યોજવામાં આવ્યા હતા.
  • તે આજીવિકાના નવા વિકલ્પો અને ટકાઉ વિકાસ માટે RECLAIM અને L.I.V.E.S. જેવા ફ્રેમવર્કનો ઉપયોગ કરે છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • કોલ કંટ્રોલર ઓર્ગેનાઇઝેશન (CCO) ને તેના સુકલ્પ માઇન રીપર્પઝિંગ ટૂલ માટે SKOCH Gold Award 2026 મળ્યો છે.
  • આ એવોર્ડ ડેટાના આધારે નિર્ણય લેવા અને બંધ થયેલી કોલસાની ખાણોના ટકાઉ ઉપયોગ બદલ આપવામાં આવ્યો છે.

સુકલ્પ પહેલ વિશે

  • સુકલ્પ એ સ્વદેશી અને ડેટા આધારિત ટૂલ છે, જે બંધ થયેલી અને છોડી દેવાયેલી કોલસાની ખાણો માટે સારા વિકલ્પો શોધવા અને નક્કી કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
  • આ પહેલ ભારત સરકારના કોલ મંત્રાલય હેઠળ આવતા કોલ કંટ્રોલર ઓર્ગેનાઇઝેશન (CCO) દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી છે.
  • તેનો મુખ્ય હેતુ બંધ ખાણોને વૈજ્ઞાનિક રીતે બંધ કરીને, પર્યાવરણ સુધારીને, રોજગારી ઊભી કરીને અને પ્રદેશનો વિકાસ કરીને ઉપયોગી સંપત્તિમાં ફેરવવાનો છે.

મુખ્ય વિશેષતાઓ

  • આ ટૂલ ટેકનિકલ, પર્યાવરણીય, સામાજિક અને આર્થિક માપદંડોના આધારે ખાણ ફેરબદલ પ્રોજેક્ટ્સની ચકાસણી અને ક્રમાંકન કરે છે, જેથી સાચા નિર્ણયો લઈ શકાય.
  • પોસ્ટ-માઇનિંગ રીપર્પઝિંગ ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન સ્ટ્રેટેજી મોડેલ (PRISM) દ્વારા પ્રોજેક્ટના વિચારો, કેસ સ્ટડી, સેમ્પલ ડીપીઆર, ટેન્ડર દસ્તાવેજો અને કામ કરતી એજન્સીઓની માહિતી મળે છે.
  • સુકલ્પ સંવાદ વેબિનાર શ્રેણી અંતર્ગત કોલસા કંપનીઓ, સરકારી અધિકારીઓ, ટેકનિકલ નિષ્ણાતો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની મદદથી કુલ 12 વિષય આધારિત વેબિનાર યોજાયા હતા.
  • સંપૂર્ણ માઇન ટ્રાન્ઝિશન ફ્રેમવર્ક માં RECLAIM અને L.I.V.E.S. ફ્રેમવર્ક, લોકભાગીદારી, પ્રવાસન, વૈકલ્પિક આજીવિકા, નાણાકીય વ્યવસ્થા અને ખાણની ખાલી જગ્યાઓનો નવો ઉપયોગ સામેલ છે.

મહત્વ

  • તે ખાણને વૈજ્ઞાનિક રીતે બંધ કરવા અને જમીનનો ઉપયોગ ફરીથી ઉત્પાદક બનાવવા પર ભાર મૂકે છે, જેથી પર્યાવરણનું નુકસાન ઘટે છે.
  • તે કોલસા પર નિર્ભર વિસ્તારોમાં રોજીરોટીના નવા રસ્તા, સ્થાનિક વિકાસ અને આર્થિક તકો ઊભી કરે છે.