આર. વૈરામુથુને 60મો જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર એનાયત કરાયો
#GS-1 #GS-3 #સંસ્કૃતિ #સાહિત્ય #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- તામિલ ભાષાના જાણીતા કવિ અને ગીતકાર **આર. વૈરામુથુ**ને વર્ષ **2025** માટે **60મા જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર**થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
- **અકિલન** અને **જયકાંતન** પછી આ પુરસ્કાર મેળવનારા તેઓ તામિલ સાહિત્યના ત્રીજા લેખક બન્યા છે, જેનાથી તામિલ સાહિત્યનો **24 વર્ષ**નો દુષ્કાળ પૂરો થયો છે.
- આ પહેલા તેમણે વર્ષ **2003**માં તેમની જાણીતી નવલકથા **કલ્લિકાત્તુ ઇતિહાસમ** માટે **સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર** પણ જીત્યો હતો.
જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર વિશે મહત્વની માહિતી
- ભારતીય જ્ઞાનપીઠ દ્વારા વર્ષ **1961**માં શરૂ કરાયેલો આ પુરસ્કાર ભારતીય સાહિત્ય ક્ષેત્રે આજીવન યોગદાન માટે અપાતો દેશનો સૌથી મોટો સાહિત્યિક પુરસ્કાર છે.
- તેને ઘણીવાર **"ભારતીય સાહિત્યનો નોબેલ પુરસ્કાર"** ગણવામાં આવે છે, જે ભારતની ભાષાકીય વિવિધતા અને સાહિત્યિક વારસાનું સન્માન કરે છે.
- ઉદ્યોગપતિ **સાહૂ શાંતિ પ્રસાદ જૈન** અને તેમના પત્ની **રામા જૈને** વર્ષ **1944**માં સ્થાપિત **ભારતીય જ્ઞાનપીઠ** દ્વારા આ પુરસ્કારની શરૂઆત કરી હતી, અને પ્રથમ પુરસ્કાર **1965**માં મલયાલમ લેખક **જી. શંકર કુરુપ**ને આપવામાં આવ્યો હતો.
- વર્ષ **1976**માં બંગાળી લેખિકા **આશાપૂર્ણા દેવી** પ્રથમ મહિલા વિજેતા બન્યા હતા, જ્યારે વર્ષ **2018**માં **અમિતાભ ઘોષ** અંગ્રેજી ભાષાના પ્રથમ વિજેતા બન્યા હતા.
- આ પુરસ્કાર માત્ર ભારતીય નાગરિકને જ અપાય છે. વર્ષ **1965**થી **1981** સુધી તે કોઈ એક ચોક્કસ પુસ્તક માટે અપાતો હતો, પરંતુ **1982**થી તે સમગ્ર આજીવન સાહિત્યિક યોગદાન માટે આપવામાં આવે છે.
- બંધારણની **આઠમી અનુસૂચિ**માં દર્શાવેલી તમામ **22** ભાષાઓ અને અંગ્રેજીના લેખકો આ માટે પાત્ર છે, પરંતુ આ એવોર્ડ ક્યારેય મરણોત્તર આપવામાં આવતો નથી.
- વિજેતાને **રૂ. 11 લાખ**ની રોકડ રકમ, પ્રશસ્તિપત્ર અને જ્ઞાનની દેવી **વાગ્દેવી (સરસ્વતી)**ની કાંસાની મૂર્તિ આપવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે ભારતના **રાષ્ટ્રપતિ**ના હસ્તે એનાયત થાય છે.
- જાણીતા વિદ્વાનોની એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ, જેને **પ્રવરા પરિષદ** કહેવાય છે, તે સાહિત્યિક સર્જનાત્મકતા અને પ્રભાવના આધારે વિજેતાની પસંદગી કરે છે.