રશિયાના કામચટકા દ્વીપકલ્પ પાસે 7.0 ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો

રશિયાના કામચટકા દ્વીપકલ્પ પાસે 7.0 ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો

#GS-3 #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #આપત્તિ વ્યવસ્થાપન #આપત્તિ પૂર્વતૈયારી #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #મેપિંગ

મુખ્ય મુદ્દા

  • રશિયાના કામચટકા દ્વીપકલ્પ પાસે 130 થી 152 કિમીની ઊંડાઈએ 7.0 ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ નોંધાયો હતો.
  • કામચટકા દ્વીપકલ્પ પેસિફિક રિંગ ઓફ ફાયર માં આવેલો 1,200 કિમી લાંબો અને 3,70,000 ચોરસ કિમી નો જ્વાળામુખી વિસ્તાર છે.
  • અહીં 4,750 મીટર ની ઊંચાઈ ધરાવતો ક્લ્યુચેવસ્કાયા સોપકા આવેલો છે, જે યુરેશિયાનો સૌથી ઊંચો સક્રિય જ્વાળામુખી છે.
  • આ ક્ષેત્ર યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ ધરાવે છે અને પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચત્સ્કી ખાતે રશિયાના નૌકાદળનું સબમરીન કેન્દ્ર પણ આવેલું છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • રશિયાના કામચટકા દ્વીપકલ્પના દરિયાકિનારે 7.0 ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ અનુભવાયો છે.
  • આ ભૂકંપનું કેન્દ્ર દરિયાના તળિયે લગભગ 130 થી 152 કિમીની મધ્યમ ઊંડાઈએ નોંધાયું હતું.
  • ભારતના નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી અને વૈશ્વિક સંસ્થાઓએ આ આંચકાની પુષ્ટિ કરી છે.

કામચટકા દ્વીપકલ્પ શું છે?

  • આ રશિયાના પૂર્વ છેડે આવેલો એક વિશાળ જમીનનો ટુકડો છે, જે 1,200 કિમી લાંબો છે અને 3,70,000 ચોરસ કિમી વિસ્તારમાં ફેલેલો છે.
  • આ વિસ્તાર પોતાના સક્રિય જ્વાળામુખી, ગરમ પાણીના ફુવારા, ઠંડા પ્રદેશના પ્રાણીઓ અને વારંવાર આવતા ભૂકંપ માટે જાણીતો છે.

ભૌગોલિક સ્થાન

  • આ દ્વીપકલ્પ રશિયાના દૂર પૂર્વ ભાગમાં ચોક્કસ જળસીમાઓ વચ્ચે આવેલો છે.
  • તેની પશ્ચિમે ઓખોત્સ્ક સાગર છે, જ્યારે પૂર્વ બાજુએ પેસિફિક મહાસાગર અને બેરિંગ સાગર આવેલા છે.
  • અહીંનું મુખ્ય વહીવટી મથક અને મોટું બંદર પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચત્સ્કી શહેરમાં છે.

ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ઉત્પત્તિ અને ટેકટોનિક્સ

  • આ જમીન કુદરતી રીતે પેસિફિક રિંગ ઓફ ફાયર નામના ખૂબ સક્રિય ભૂકંપ ઝોનમાં બનેલી છે.
  • અહીં પેસિફિક પ્લેટ દરિયાની અંદર કુરીલ-કામચટકા ટ્રેન્ચ પાસે ઓખોત્સ્ક માઇક્રોપ્લેટ ની નીચે ધસી રહી છે.
  • જમીનની પ્લેટોની આ સતત હલનચલનથી અંદર ગરમ લાવા બને છે, જેના કારણે મોટા જ્વાળામુખી ફાટે છે અને ભારે ભૂકંપ આવે છે.

કામચટકા દ્વીપકલ્પની મુખ્ય વિશેષતાઓ

  • અહીં શ્રેડિન્ની અને વોસ્તોચની નામની બે સમાંતર પર્વતમાળાઓ છે, જેની વચ્ચે કામચટકા નદી વહે છે.
  • અહીં 100 થી વધુ જ્વાળામુખી છે, જેમાં યુરેશિયાનો સૌથી ઊંચો સક્રિય જ્વાળામુખી ક્લ્યુચેવસ્કાયા સોપકા (4,750 મીટર) પણ સામેલ છે.
  • અહીં ગરમ પાણીના કુંડ અને વરાળ નીકળતી જગ્યાઓ છે, જેમાં પ્રખ્યાત વેલી ઓફ ગીઝર્સ અને પૌઝેટકા જીઓથર્મલ પાવર પ્લાન્ટ મુખ્ય છે.
  • પશ્ચિમનો દરિયાકિનારો સપાટ અને દલદલ વાળો છે, જ્યારે પૂર્વ કિનારે ઊંચી ખડકાળ ટેકરીઓ અને ઊંડી ખાડીઓ આવેલી છે.
  • અહીં ઠંડીમાં થતી વનસ્પતિઓ છે, અને જંગલોમાં ભૂરા રીંછ, સ્ટેલર્સ સી ઇગલ પક્ષીઓ તથા સાલ્મન માછલીઓ મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે.

મહત્વ

  • અહીંના જ્વાળામુખીઓ યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ માં સ્થાન પામેલા છે, જે જ્વાળામુખી અને બરફના ગ્લેશિયરનો અભ્યાસ કરવા માટે ઉત્તમ જગ્યા છે.
  • લશ્કરી રીતે પણ આ જગ્યા મહત્વની છે, કારણ કે રશિયાએ પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચત્સ્કી પાસે પોતાની સબમરીન બેઝ રાખેલી છે.
  • અહીંના દરિયામાંથી મોંઘી સાલ્મન માછલીઓ અને કિંગ ક્રેબ કરચલાનું મોટું ઉત્પાદન મળે છે.