ભારતીય મૂળના ખગોળશાસ્ત્રીના નેતૃત્વમાં નાસાનું પફિન્સ ટેલિસ્કોપ મિશન
#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #અંતરિક્ષ #પફિન્સ મિશન #નાસા #ડો. રમ્યા અંચે
મુખ્ય મુદ્દા
- ભારતીય મૂળના ખગોળશાસ્ત્રી ડો. રમ્યા અંચે નાસાના $20-મિલિયન ના PUFFINS સ્પેસ ટેલિસ્કોપ મિશનના પ્રિન્સિપલ ઇન્વેસ્ટિગેટર બન્યા છે.
- આ PUFFINS મિશન પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષામાં 10-ઇંચ નું ટેલિસ્કોપ મોકલશે, જે અંતરિક્ષમાં રહેલા 50 નેનોમીટર થી પણ નાના રજકણોનો અભ્યાસ કરશે.
- લગભગ 30 વર્ષ પછી શરૂ થઈ રહેલું આ યુવી સ્પેક્ટ્રોપોલેરીમેટ્રી મિશન ઓછામાં ઓછા 70 તારાઓની મદદથી ગેલેક્સીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો નકશો તૈયાર કરશે.
- આ મિશન નાસાના ભવિષ્યના મોટા પ્રોજેક્ટ હેબિટેબલ વર્લ્ડ્સ ઓબ્ઝર્વેટરી (HWO) માટે ટેકનોલોજી ચકાસવાનું મહત્વનું કામ કરશે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- બેંગલુરુમાં જન્મેલા ખગોળશાસ્ત્રી ડો. રમ્યા અંચે નાસાના $20-મિલિયન ના સ્પેસ ટેલિસ્કોપ મિશનના પ્રિન્સિપલ ઇન્વેસ્ટિગેટર તરીકે ચૂંટાયા છે.
- ભારતીય મૂળના કોઈ વિજ્ઞાની માટે સ્પેસ રિસર્ચ ક્ષેત્રે આ એક બહુ મોટી સિદ્ધિ ગણાય.
પફિન્સ ટેલિસ્કોપ મિશન વિશે
- PUFFINS નું પૂરું નામ Polarimetry in the Ultraviolet to Find Features in INterStellar dust છે.
- આ મિશન પૃથ્વીની નજીકની ભ્રમણકક્ષામાં એક નાનો ઉપગ્રહ મૂકશે જેમાં 10-ઇંચ નું અલ્ટ્રાવાયોલેટ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ લાગેલું હશે.
- અંતરિક્ષમાં રહેલી ધૂળમાંથી જ્યારે અલ્ટ્રાવાયોલેટ તારાનો પ્રકાશ પસાર થાય, ત્યારે તેનું ધ્રુવીભવન કેવી રીતે થાય છે તે આ ટેલિસ્કોપ માપશે.
- આ યોજનાને નાસાના એસ્ટ્રોફિઝિક્સ પાયોનિયર્સ પ્રોગ્રામ તરફથી નાણાકીય સહાય મળે છે.
- આ મિશનનું સંચાલન યુનિવર્સિટી ઓફ એરિઝોનાની સ્ટુઅર્ડ ઓબ્ઝર્વેટરી અને યુનિવર્સિટી ઓફ ટેક્સાસની મેક્ડોનાલ્ડ ઓબ્ઝર્વેટરી સાથે મળીને કરી રહી છે.
- અંતરિક્ષમાં ઊડતી ધૂળના કણોની બનાવટ, માળખું અને ચુંબકીય સ્થિતિ સમજવી એ આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ છે.
- આ ધૂળની મદદથી તારા અને ગ્રહો કેવી રીતે બને છે અને તેમનો વિકાસ કેવી રીતે થાય છે તે જાણી શકાશે.
પફિન્સ મિશનની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- આ મિશન લગભગ 30 વર્ષ ના લાંબા ગાળા પછી સ્પેસ-બેઝ્ડ યુવી સ્પેક્ટ્રોપોલેરીમેટ્રી તકનીકને ફરી જીવંત કરે છે.
- તે 50 નેનોમીટર થી નાના રજકણોનો અભ્યાસ કરશે, જે સામાન્ય ઓપ્ટિકલ કે ઇન્ફ્રારેડ ટેલિસ્કોપથી જોઈ શકાતા નથી.
- આપણી મિલ્કી વે (આકાશગંગા) ના ચુંબકીય ક્ષેત્ર સાથે ધૂળના લાંબા કણો કેવી રીતે ગોઠવાય છે તે જોઈને આ મિશન ગેલેક્સીના ચુંબકીય માળખાનો નકશો બનાવશે.
- આ ઉપગ્રહ નવી તારામંડળો, રિફ્લેક્શન નેબ્યુલા અને મેગેલનિક ક્લાઉડ્સ માં આવેલા ઓછામાં ઓછા 70 દૂરના તારાઓનો અભ્યાસ કરશે.
- અંતરિક્ષમાંથી મળેલા યુવી ડેટાને સરખાવવા માટે મેક્ડોનાલ્ડ ઓબ્ઝર્વેટરી ના 82-ઇંચના ઓટ્ટો સ્ટ્રુવ ટેલિસ્કોપ ની મદદ પણ લેવામાં આવશે.
મહત્વ
- વર્ષ 1949 માં ઇન્ટરસ્ટેલર પોલેરાઇઝેશન શોધાયું હતું, આ રિસર્ચ તે જૂની શોધને વધુ સ્પષ્ટ રીતે સમજવામાં મદદ કરશે.
- ગેલેક્સીમાં તાપમાન જાળવવામાં, રાસાયણિક ફેરફારો કરવામાં અને નવા તારા બનાવવામાં આ ધૂળ શું ભાગ ભજવે છે તે આનાથી સમજાશે.
- ભવિષ્યમાં નાસા જે હેબિટેબલ વર્લ્ડ્સ ઓબ્ઝર્વેટરી (HWO) બનાવવાનું છે, આ મિશન તેના માટે એક પાયારૂપ પ્રયોગ સાબિત થશે.