નેન્સી ગ્રેસ રોમન સ્પેસ ટેલિસ્કોપ: નાસાનું આગામી પેઢીનું સ્પેસ ઓબ્ઝર્વેટરી

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #અંતરિક્ષ #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #ઝડપી સમાચાર #પ્રિલિમ્સ માટે ઉપયોગી તથ્યો

મુખ્ય મુદ્દા

નાસાનું નેન્સી ગ્રેસ રોમન સ્પેસ ટેલિસ્કોપ એ $4 બિલિયન નું મોટું મિશન છે, જે પૃથ્વીથી 1.6 મિલિયન કિમી દૂર લાગ્રેન્જ પોઇન્ટ 2 (L2) પર રહીને ડાર્ક એનર્જી અને ડાર્ક મેટર નો અભ્યાસ કરશે.
આ ટેલિસ્કોપ 1990 ના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ કરતાં 1,000 ગણી ઝડપે કામ કરશે અને તેના 300-મેગાપિક્સલ કેમેરા વડે દરરોજ 1.4 ટેરાબાઇટ્સ ડેટા એકત્રિત કરશે.
તેના ખાસ કોરોનાગ્રાફ સાધન ની મદદથી આ ટેલિસ્કોપ બે બિલિયન થી વધુ ગેલેક્સીઓ અને મિલ્કી વે માં આવેલા એક્સોપ્લેનેટ નું અવલોકન કરશે.

નાસાએ બ્રહ્માંડના રહસ્યો જેવા કે ડાર્ક એનર્જી, ડાર્ક મેટર, બ્રહ્માંડનો વિસ્તાર અને એક્સોપ્લેનેટ નો અભ્યાસ કરવા માટે નેન્સી ગ્રેસ રોમન સ્પેસ ટેલિસ્કોપ તૈયાર કર્યું છે.

નાસાએ આ મિશનનું નામ તેના પ્રથમ મુખ્ય ખગોળશાસ્ત્રી નેન્સી ગ્રેસ રોમન ના નામ પરથી રાખ્યું છે, જેમને હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપના માતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ નવું ટેલિસ્કોપ 1990 માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ અને 2021 માં લોન્ચ થયેલા જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ ની કામગીરીને આગળ વધારશે.

લગભગ $4 બિલિયન ના ખર્ચે બનેલું આ ટેલિસ્કોપ ફ્લોરિડા ના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટર પરથી SpaceX Falcon Heavy રોકેટ દ્વારા લોન્ચ થશે અને પૃથ્વીથી 1.6 મિલિયન કિમી દૂર લાગ્રેન્જ પોઇન્ટ 2 (L2) પર કામ કરશે.
આ ટેલિસ્કોપ હબલ કરતાં લગભગ 1,000 ગણી ઝડપે આકાશનું સર્વેક્ષણ કરશે અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાનો ઉપયોગ કરીને દરરોજ 1.4 ટેરાબાઇટ્સ ડેટા મોકલશે.

તેમાં 300-મેગાપિક્સલનું વાઇડ ફીલ્ડ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઈન્ફ્રારેડ કેમેરો છે, જે બે બિલિયન થી વધુ ગેલેક્સીઓનો અભ્યાસ કરશે.
આ ટેલિસ્કોપ સમય સાથે બ્રહ્માંડ કેવી રીતે વિસ્તર્યું છે તેનો માપદંડ નક્કી કરશે અને ડાર્ક એનર્જી ની ભૂમિકા તપાસશે.
તેમાં રહેલું ખાસ કોરોનાગ્રાફ સાધન તારાઓના તીવ્ર પ્રકાશને રોકીને એક્સોપ્લેનેટ અને મિલ્કી વે ના ગ્રહ મંડળોનો સ્પષ્ટ અભ્યાસ કરવા દેશે.

આ પ્રોજેક્ટમાં ESA, JAXA, CNES અને મેક્સ પ્લાન્ક ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર એસ્ટ્રોનોમી જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ ભાગીદાર છે, જે ગુરુત્વાકર્ષણ ભૌતિકશાસ્ત્ર અને ગેલેક્સી નિર્માણના ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપશે.