ભારતીય નૌકાદળને મળ્યું એમએચ-60આર સીહોક હેલિકોપ્ટર
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #GS-2 #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #રાષ્ટ્રીય #ભારત-અમેરિકા સંબંધો #ભારતીય નૌકાદળ
મુખ્ય મુદ્દા
- ભારતે વર્ષ 2020 માં અમેરિકા સાથે કરેલા કરાર મુજબ 24 માંથી 21 મુ MH-60R સીહોક હેલિકોપ્ટર મેળવી લીધું છે.
- લોકહીડ માર્ટિન દ્વારા નિર્મિત આ બહુહેતુક હેલિકોપ્ટર ભારતીય નૌકાદળના જૂના સી કિંગ હેલિકોપ્ટરોનું સ્થાન લેશે.
- આ હેલિકોપ્ટર Mk-54 ટોર્પિડો અને AGM-114 હેલફાયર મિસાઇલો વડે એન્ટી-સબમરીન વોરફેર (ASW) કામગીરીમાં મદદ કરે છે.
- નૌકાદળે માર્ચ 2024 માં કોચી ખાતે INAS 334 અને ડિસેમ્બર 2025 માં ગોવા ખાતે INAS 335 સ્ક્વોડ્રન સ્થાપીને તેમને તૈનાત કર્યા છે.
- આ હેલિકોપ્ટરોની યોગ્ય જાળવણી માટે યુએસ ફોરેન મિલિટરી સેલ્સ (FMS) પ્રોગ્રામ હેઠળ 5 વર્ષનો સપોર્ટ કરાર થયો છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતીય નૌકાદળને અમેરિકા પાસેથી વધુ એક MH-60R સીહોક હેલિકોપ્ટર મળી ગયું છે.
- આ નવા હેલિકોપ્ટરના આગમન સાથે ઓર્ડર આપેલા 24 માંથી હવે કુલ 21 હેલિકોપ્ટર ભારતને સોંપાઈ ચૂક્યા છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ અને ઓપરેશનલ ક્ષમતાઓ
- લોકહીડ માર્ટિન કંપની દ્વારા બનાવાયેલું MH-60R સીહોક હેલિકોપ્ટર 'રોમિયો' નામે પણ જાણીતું છે.
- તે દરેક હવામાનમાં યુદ્ધ જહાજ પરથી સરળતાથી કામ કરી શકતું બહુહેતુક નૌકાદળ હેલિકોપ્ટર છે.
- તેનો મુખ્ય ઉપયોગ એન્ટી-સબમરીન વોરફેર (ASW) અને એન્ટી-સરફેસ વોરફેર (ASuW) મિશન માટે થાય છે.
- આ હેલિકોપ્ટરમાં મલ્ટી-મોડ રડાર, ડીપિંગ સોનાર, સોનોબુય અને ઇલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ સેન્સર જેવા સાધનો છે જે પાણીમાં છુપાયેલા ખતરાને શોધી કાઢે છે.
- તે Mk-54 હળવા ટોર્પિડો, AGM-114 હેલફાયર મિસાઇલો, રોકેટ અને મશીનગનથી સજ્જ છે, જેથી તે દુશ્મન જહાજો અને સબમરીન પર હુમલો કરી શકે છે.
- યુદ્ધ ઉપરાંત તે શોધી અને બચાવ કામગીરી, દર્દીઓને લાવવા-લઈ જવા, દરિયાઈ નજર રાખવી અને સાધન-સામગ્રી પહોંચાડવાનું કામ પણ કરે છે.
ભારતની ખરીદી અને સ્ક્વોડ્રન
- ભારતે પોતાના જૂના સી કિંગ હેલિકોપ્ટરોને બદલવા માટે વર્ષ 2020 માં અમેરિકા સાથે 24 MH-60R હેલિકોપ્ટર ખરીદવાનો કરાર કર્યો હતો.
- ભારતીય નૌકાદળે માર્ચ 2024 માં કોચી ખાતે INAS 334 'સીહોક્સ' અને ડિસેમ્બર 2025 માં ગોવા ખાતે INAS 335 'ઓસ્પ્રેય્સ' સ્ક્વોડ્રન કાર્યરત કરી હતી.
- આ ફ્લીટની યોગ્ય જાળવણી અને ટેકનિકલ સપોર્ટ માટે ભારતે યુએસ ફોરેન મિલિટરી સેલ્સ (FMS) પ્રોગ્રામ હેઠળ 5 વર્ષનો કરાર પણ કર્યો છે.
દરિયાઈ સંરક્ષણ માટે મહત્વ
- આ હેલિકોપ્ટર આવવાથી ભારતની સબમરીન વિરોધી ક્ષમતા, દરિયાઈ દેખરેખ અને જહાજ આધારિત એવિએશન તાકાતમાં મોટો વધારો થયો છે.
- આ સંરક્ષણ સોદાથી ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના સુરક્ષા સંબંધો વધુ મજબૂત બન્યા છે.