MANAS: નશીલા પદાર્થોના દૂષણ સામે ભારતનું રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ હેલ્પલાઈન પ્લેટફોર્મ
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતને નશા મુક્ત બનાવવા માટે સરકારે **MANAS** જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા નાગરિકોની ભાગીદારી વધારવાની પહેલ કરી છે.
MANAS પ્લેટફોર્મ વિશે
- આ પ્લેટફોર્મ **18 જુલાઈ 2024** ના રોજ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. **MANAS** નું પૂરું નામ **મહાદાક પદાર્થ નિષેધ સૂચના કેન્દ્ર** છે. તે **ગૃહ મંત્રાલય** ના **નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો** હેઠળ ચાલતી રાષ્ટ્રીય હેલ્પલાઈન છે.
પહોંચ અને ભાગીદારી
- આ પ્લેટફોર્મ **ડિજિટલ ઈન્ડિયા કોર્પોરેશન** સાથે મળીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. નાગરિકો ટોલ-ફ્રી નંબર **1933**, ઓફિશિયલ પોર્ટલ, ઈમેલ અને **UMANG** એપ દ્વારા તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
- નાગરિકો પોતાની ઓળખ છુપાવીને ડ્રગ્સની ગેરકાયદેસર હેરાફેરી, વેચાણ કે ખેતી વિશે ગુપ્ત રીતે ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.
કાઉન્સેલિંગ અને પુનર્વસન
- નશાથી પીડાતા લોકો અહીં કાઉન્સેલિંગ અને નશા મુક્તિ માટે મદદ મેળવી શકે છે. આ માટેના કોલ **સામાજિક ન્યાય અને આધિકારિતા મંત્રાલય** ની હેલ્પલાઈન **14446** પર ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.
ડિજિટલ કાર્યપદ્ધતિ
- આ પ્લેટફોર્મ પર ડિજિટલ ટિકિટ જનરેટ થાય છે અને ડેટા એનાલિટિક્સ વડે નશાના હોટસ્પોટ વિસ્તાર શોધીને તપાસ એજન્સીઓને ઝડપી કામગીરી કરવા મદદ મળે છે.
એજન્સીઓનું જોડાણ
- **MANAS** પ્લેટફોર્મ નાગરિકોને **30 NCB ઝોનલ યુનિટ** અને **36 રાજ્ય તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના એન્ટી-નાર્કોટિક્સ ટાસ્ક ફોર્સ** સાથે સીધા જોડે છે.
MANAS નું મહત્વ
- આ પહેલથી ગુપ્ત રીતે માહિતી આપવાની સુવિધા મળી છે, કાઉન્સેલિંગ સરળ બન્યું છે અને નશાના કારોબાર સામે લડવામાં સામાન્ય નાગરિકોની ભાગીદારી વધી છે.