લેક મીડ જળાશયનું જળસ્તર રેકોર્ડબ્રેક નીચી સપાટીએ પહોંચ્યું
#GS-3 #ભૂગોળ #પર્યાવરણ #સંસાધનો #હવામાન પરિવર્તન #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #લેક મીડ #કોલોરાડો નદી
મુખ્ય મુદ્દા
- ભયાનક દુષ્કાળ અને વધુ પડતા વપરાશને કારણે લેક મીડનું જળસ્તર 1,040.4 ફૂટ (317.1 મીટર) ની નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે.
- વર્ષ 1936માં હૂવર ડેમના નિર્માણ સાથે બનેલું આ સરોવર ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ અમેરિકાનું સૌથી મોટું કૃત્રિમ જળાશય છે.
- આ જળાશય દક્ષિણ-પશ્ચિમ વિસ્તારના 2.5 થી 3 કરોડ લોકોને પીવાનું પાણી અને વીજળી પૂરી પાડે છે.
- પાણીનું સ્તર ઘટવાથી હૂવર ડેમની વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા 70% સુધી ઘટી જવાનો ભય ઊભો થયો છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- લેક મીડનું જળસ્તર ઘટીને સમુદ્ર સપાટીથી 1,040.4 ફૂટ (317.1 મીટર) ની ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે.
લેક મીડ વિશે
- આ અમેરિકાનું પાણીના સંગ્રહની દ્રષ્ટિએ સૌથી મોટું માનવસર્જિત જળાશય છે, જે કોલોરાડો નદી પર બનાવવામાં આવ્યું છે.
- આ સરોવર દક્ષિણ-પશ્ચિમ અમેરિકામાં પીવાનું પાણી, ખેતી માટે સિંચાઈ અને વીજળી પૂરી પાડવાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
- તે નેવાડાના લાસ વેગાસથી લગભગ 25 માઈલ (40 કિમી) દૂર એરિઝોના-નેવાડા સરહદ પર આવેલું છે.
- વર્ષ 1936માં તેને દેશનો પહેલો રાષ્ટ્રીય મનોરંજન વિસ્તાર જાહેર કરાયો હતો, જે નદી કિનારે 2,338 ચોરસ માઈલ (6,055 ચોરસ કિમી) માં ફેલાયેલો છે.
ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ
- વર્ષ 1936માં કોલોરાડો નદી પર હૂવર ડેમનું કામ પૂરું થયા પછી 1930ના દાયકામાં આ સરોવર અસ્તિત્વમાં આવ્યું હતું.
- વર્ષ 1924 થી 1936 સુધી યુ.એસ. બ્યુરો ઓફ રિક્લેમેશનના કમિશનર રહેલા એલવુડ મીડના નામ પરથી તેનું નામ રાખવામાં આવ્યું છે.
મુખ્ય ભૌગોલિક વિશેષતાઓ
- સંપૂર્ણ ભરાઈ જાય ત્યારે 1,220 ફૂટની સપાટીએ તેમાં 31,047,000 એકર-ફૂટ (38.3 અબજ ક્યુબિક મીટર) પાણી સમાઈ શકે છે.
- આસપાસના ખડકો પર સફેદ ક્ષારની એક પટ્ટી દેખાય છે, જે ભૂતકાળની ઊંચી જળસપાટી દર્શાવે છે.
- આ સરોવર ગ્લેન કેનયન ડેમ પાછળ આવેલા લેક પોવેલ સાથે મળીને કોલોરાડો નદીના પાણીનો વહાવ સંભાળે છે.
પાણીનું સ્તર ઘટવાના કારણો
- રોકી પર્વતોમાં બરફનું પ્રમાણ રેકોર્ડ સ્તરે ઘટી ગયું, જેનાથી નદીમાં ઓગળીને આવતું પાણી ખૂબ ઘટી ગયું.
- તાપમાન વધવાથી અને ઝડપી બાષ્પીભવન થવાથી આ વિસ્તારમાં છેલ્લા બે-ત્રણ દાયકાથી ભારે દુષ્કાળ પડી રહ્યો છે.
- આસપાસના 7 રાજ્યો અને મેક્સિકોને કાયદાકીય રીતે જેટલું પાણી ફાળવવામાં આવ્યું છે, તે નદીના કુદરતી પ્રવાહ કરતાં ઘણું વધારે છે.
મહત્વ અને અસરો
- પાણીનું સ્તર ઘટતા ટર્બાઇન યોગ્ય રીતે કામ નથી કરી રહ્યા, જેથી હૂવર ડેમનું વીજ ઉત્પાદન 70% સુધી ઘટી શકે છે.
- આ જળાશય 2.5 થી 3 કરોડ લોકોને પીવાનું પાણી આપે છે, તેથી સપાટી ઘટતા પાણીનો કાપ મૂકવો પડી રહ્યો છે.