ભારતીય નૌકાદળમાં INS માંગરોળ સામેલ કરવામાં આવી
#GS-3 #અર્થવ્યવસ્થા #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #રક્ષણ #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય #ગુજરાત #રેપિડ ફાયર CA #પ્રિલિમ્સ માટે ઝડપી તથ્યો #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં ભારતીયોની સિદ્ધિઓ
મુખ્ય મુદ્દા
- ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા મુંબઈમાં ત્રીજું માહે-ક્લાસ એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શ્લો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) એટલે કે INS માંગરોળ (P82) સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.
- કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (CSL), કોચી દ્વારા નિર્મિત આ જહાજ આત્મનિર્ભર ભારત ને સમર્થન આપવા માટે 80% થી વધુ સ્વદેશી ઘટકો ધરાવે છે.
- તેનું નામ ગુજરાતના જુનાગઢ જિલ્લાના માંગરોળ પરથી રખાયું છે, જે અગાઉ એપ્રિલ 2004 સુધી સેવા આપનાર INS માંગરોળ (M85) ની વિરાસતને આગળ ધપાવે છે.
- આ જહાજ અગાઉ નવેમ્બર 2025 માં આવેલ INS માહે (P80) અને જુલાઈ 2026 માં આવેલ INS માલવણ (P81) પછી સામેલ કરાયું છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા તાજેતરમાં મુંબઈના નેવલ ડૉકયાર્ડ ખાતે INS માંગરોળ (P82) ને નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવી છે.
- આ જહાજ ત્રીજું માહે-ક્લાસ એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શ્લો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) છે.
- આ અગાઉ નવેમ્બર 2025 માં INS માહે (P80) અને જુલાઈ 2026 માં INS માલવણ (P81) ને પણ નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.
મુખ્ય વિશેષતાઓ અને સ્વદેશી નિર્માણ
- આ યુદ્ધજહાજની ડિઝાઇન તૈયાર કરીને તેનું નિર્માણ કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (CSL), કોચી દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.
- આ જહાજમાં 80% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી નો ઉપયોગ થયો છે, જે આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને મોટું સમર્થન આપે છે.
- ઓછા ઊંડા પાણીમાં ઝડપથી આગળ વધવા અને દાવપેચ કરવા માટે તેમાં ત્રણ ડીઝલ એન્જિન સંચાલિત વોટરજેટ પ્રોપલ્શન યુનિટ્સ લગાવવામાં આવ્યા છે.
મુખ્ય ભૂમિકા અને ક્ષમતાઓ
- આ જહાજ મુખ્યત્વે એન્ટી-સબમરીન વોરફેર (ASW), પાણીની અંદર દેખરેખ, ઓછી તીવ્રતાની દરિયાઈ કામગીરી (LIMO) અને માઇન વોરફેર સંબંધિત કાર્યો સંભાળશે.
- પાણીની અંદરના જોખમોને શોધીને તેનો સામનો કરવા માટે જહાજમાં અભય હલ-માઉન્ટેડ સોનાર, હળવા વજનના ટોર્પીડો, સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન રોકેટ લોન્ચર અને મરીચ એડવાન્સ્ડ ટોર્પીડો ડેકોય સિસ્ટમ ઉપલબ્ધ છે.
નામનો ઇતિહાસ અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ
- આ જહાજનું નામ ગુજરાતના જુનાગઢ જિલ્લાના દરિયાકાંઠાના નગર અને માછીમારી બંદર માંગરોળ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.
- આ નામ જૂની INS માંગરોળ (M85) ની યાદ તાજી કરે છે, જેણે એપ્રિલ 2004 સુધી માઇનસ્વીપર તરીકે સેવા આપી હતી.
- આ જહાજ ઉમેરાવાથી છીછરા પાણીમાં ભારતની દરિયાઈ રક્ષા, દરિયાઈ ક્ષેત્રની જાગૃતિ અને સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ ક્ષમતાઓ વધુ મજબૂત બની છે.
- તે હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર માં મુખ્ય બંદરો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો ની સુરક્ષા વધારે છે.