ભારતીય હવામાન વિભાગે ચક્રવાત ચેતવણી અને દરિયાઈ હવામાન માટે ઇન્ટરેક્ટિવ પ્લેટફોર્મ શરૂ કર્યું
#GS-1 #ભૂગોળ #GS-3 #આપત્તિ વ્યવસ્થાપન #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ચક્રવાત #આપત્તિ સજ્જતા
મુખ્ય મુદ્દા
- ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ ચક્રવાત અને દરિયાઈ હવામાનની ચોક્કસ માહિતી માટે વેબજીઆઈએસ (WebGIS) આધારિત ડિસિઝન સપોર્ટ સિસ્ટમ (DSS) શરૂ કરી છે.
- આ પ્લેટફોર્મ 2013 ના ફેલિન અને 2014 ના હૂડહૂડ વાવાઝોડાની સફળ આગાહીઓની યાદમાં શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
- વર્ષ 2008 થી IMD દરિયાકાંઠાના રાજ્યો, સેના અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ટીમો સાથે વર્ષમાં બે વાર પ્રી-સાયક્લોન સમીક્ષા બેઠક યોજે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ ચક્રવાતની તૈયારીઓને વધુ મજબૂત કરવા માટે એક નવું પ્લેટફોર્મ શરૂ કર્યું છે. આ ચક્રવાત ચેતવણી અને દરિયાઈ હવામાન સેવાઓ ડિસિઝન સપોર્ટ સિસ્ટમ (DSS) સંકટ સમયે સાચા નિર્ણયો ઝડપથી લેવામાં મદદ કરશે.
ડિસિઝન સપોર્ટ સિસ્ટમ (DSS) વિશે
- આ એક વેબજીઆઈએસ (WebGIS) આધારિત પ્લેટફોર્મ છે. તેમાં ચક્રવાતના માર્ગ, તેની તીવ્રતાના અંદાજ, પવનની ઝડપ, ભારે વરસાદની ચેતવણી, દરિયાઈ મોજા ઉછળવાની માહિતી અને નદી વિસ્તારોમાં વરસાદની આગાહીના નકશા જોઈ શકાય છે.
પૃષ્ઠભૂમિ
- આ પ્લેટફોર્મનું ઉદ્ઘાટન 2013 ના ફેલિન (Phailin) અને 2014 ના હૂડહૂડ (Hudhud) ચક્રવાતના દિવસોની યાદમાં કરવામાં આવ્યું છે. આ બંને ચક્રવાતની સચોટ આગાહી કરીને ભારતે પોતાની હવામાન ચેતવણી ક્ષમતા સાબિત કરી હતી.
મુખ્ય હેતુ
- આ પ્લેટફોર્મનો મુખ્ય હેતુ દરેક ચોક્કસ વિસ્તાર માટે ખતરાની માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. તેનાથી આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ટીમો, સરકારી ખાતાઓ અને સામાન્ય નાગરિકો અગાઉથી તૈયારી કરી શકશે અને જાનમાલનું નુકસાન ઘટાડી શકાશે.
પ્રવેશ અને વપરાશ
- આ ઓનલાઈન સેવા IMD અને પ્રાદેશિક વિશિષ્ટ હવામાન કેન્દ્ર (RSMC) ની સત્તાવાર વેબસાઈટ પરથી સરળતાથી વાપરી શકાય છે.
સંસ્થાકીય સંકલન
- વર્ષ 2008 થી IMD વર્ષમાં બે વાર પ્રી-સાયક્લોન બેઠક યોજે છે. આ બેઠકમાં આપત્તિ રાહત દળો, સેના, દરિયાકાંઠાના રાજ્યો, માછીમારી વિભાગો અને વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ ભેગા મળીને ચક્રવાત સામેની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરે છે.
મહત્વ
- આ પ્લેટફોર્મ સ્થાનિક સ્તરે ચોક્કસ ચેતવણી આપે છે, જેથી લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવાનું કામ સરળ બને છે. આનાથી આગાહી કરનાર એજન્સીઓ અને રાહત બચાવ ટીમો વચ્ચે ઉત્તમ તાલમેળ જળવાઈ રહેશે.