નવી દિલ્હીમાં દેશનું પ્રથમ મહિલા કિસાન મજૂર સંમેલન યોજાયું

#GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #મહિલાઓ #GS-3 #અર્થતંત્ર #કૃષિ #રોજગારી

મુખ્ય મુદ્દા

ભારતમાં ભારતીય કિસાન સંઘ (BKS) દ્વારા નવી દિલ્હી ખાતે પ્રથમ મહિલા કિસાન મજૂર સંમેલન યોજાયું હતું.
ભારતમાં ખેતીનું 60-80% મજૂરી કામ મહિલાઓ કરે છે, પરંતુ માત્ર 14% થી ઓછી મહિલાઓના નામે જમીન છે.
આ પરિષદમાં મહિલાઓના નામે સંયુક્ત જમીન, બેંક લોન અને મહિલા સંચાલિત FPO ને પ્રોત્સાહન આપવા પર ભાર મૂકાયો.
આ આયોજન યુએનના International Year of the Woman Farmer 2026 ના આંતરરાષ્ટ્રીય લક્ષ્ય સાથે જોડાયેલું છે.

ભારતમાં તાજેતરમાં નવી દિલ્હી ખાતે પ્રથમ મહિલા કિસાન મજૂર સંમેલન નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ખેતી અને ગ્રામીણ કમાણીમાં મહિલાઓના મહત્વપૂર્ણ યોગદાનને ઓળખ આપવાનો હતો.
આ પરિષદ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના International Year of the Woman Farmer 2026 ના વૈશ્વિક લક્ષ્ય સાથે પણ જોડાયેલી છે.

આ એક રાષ્ટ્રીય સ્તરનું સંમેલન હતું, જેમાં દેશભરની મહિલા ખેડૂતો, ખેતમજૂરો અને પશુપાલકો ભેગા થયા હતા.
આ કાર્યક્રમનું આયોજન ભારતીય કિસાન સંઘ (BKS) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
મહિલાઓને ફક્ત કુટુંબના વગર પગારના મદદનીશ ગણવાને બદલે તેમને 'ખેડૂત' તરીકે કાનૂની ઓળખ અપાવવાનો આ પરિષદનો મુખ્ય હેતુ છે.
આ ઉપરાંત મહિલાઓને જમીનના હક, સરકારી લોન અને કુદરતી ખેતીની સુવિધાઓ સરળતાથી મળે તે માટે પ્રયાસ કરવાનો છે.

આ સંમેલનને યુએનના International Year of the Woman Farmer 2026 ના કાર્યક્રમ સાથે જોડવામાં આવ્યું છે.
પ્રાકૃતિક ખેતી, દેશી બીજ સંરક્ષણ, પશુપાલન અને ફૂડ પ્રોસેસિંગમાં ઉત્કૃષ્ટ કામ કરનાર મહિલાઓને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો આપવામાં આવ્યા.
ગામડાની મહિલાઓ પરંપરાગત જ્ઞાન, દેશી બિયારણ અને પરિવારના પોષણની મુખ્ય રક્ષક છે તે વાત પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
મહિલાઓના નામે જમીન ના હોવી, બેંકમાંથી લોન ના મળવી, વજનમાં હલકા સાધનો ના હોવા અને બજાર સુધી પહોંચ ના હોવી જેવા મુદાઓ પર ચર્ચા થઈ.
મહિલા સંચાલિત FPO અને SHG જૂથો મજૂરી છોડીને પોતાના કૃષિ વ્યવસાયો સફળતાપૂર્વક ચલાવી રહ્યા છે તે બાબત ઉપસાવી લાવવામાં આવી.

ભારતમાં ખેતીનું 60-80% શારીરિક કામ મહિલાઓ કરે છે, પરંતુ માત્ર 14% થી ઓછી મહિલાઓ પાસે પોતાની જમીન છે.
જમીનની માલિકી ના હોવાને કારણે મહિલાઓને બેંકમાંથી ખેતી માટે લોન કે સરકારી યોજનાઓના સીધા લાભ મળતા નથી.
મહિલાઓને સહાય આપવાથી કુદરતી ખેતી વધશે, જમીનની ફળદ્રુપતા સુધરશે અને ગ્રામીણ પરિવારોને સારું પોષણ મળશે.