કણ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં ગ્લુબોલ માટેના મજબૂત પુરાવાની શોધ

#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #ભૌતિકશાસ્ત્ર #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય

મુખ્ય મુદ્દા

કણ X(2370) એ ગ્લુબોલ માટેનો સૌથી પ્રબળ દાવેદાર બન્યો છે, જે ક્વોન્ટમ ક્રોમોડાયનેમિક્સ (QCD) દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી પદાર્થની અનોખી સ્થિતિ છે.
વર્ષ 2011 માં J/ψ મેસોન ના ક્ષય દરમિયાન પ્રથમ વખત જોવા મળેલા આ કણના ગુણધર્મો સ્યુડોસ્કેલર ગ્લુબોલ સાથે બંધબેસે છે.
સામાન્ય કણો ક્વાર્ક્સથી બને છે, જ્યારે ગ્લુબોલ એવા ખાસ કણો છે જે મુખ્યત્વે બળ-વાહક ગ્લુઓન્સ વડે જ બને છે.
ગ્લુબોલની સફળ ઓળખ એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે ગ્લુઓન્સ કુદરતના 4 મૂળભૂત બળોમાંથી એક એવા સ્ટ્રોંગ ફોર્સ દ્વારા આપસમાં પ્રતિક્રિયા કરી શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકોને ગ્લુબોલ નામના પદાર્થ માટે અત્યાર સુધીના સૌથી મજબૂત પ્રાયોગિક પુરાવા મળ્યા છે.
આ શોધમાં X(2370) નામનો સબએટોમિક કણ ગ્લુબોલ તરીકે સૌથી પ્રબળ દાવેદાર બનીને સામે આવ્યો છે.

કુદરતમાં રહેલા 4 મૂળભૂત બળોમાંથી એક સ્ટ્રોંગ ન્યુક્લિયર ફોર્સ છે, જે ક્વાર્ક્સને જોડીને પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોન બનાવે છે.
ભૌતિકશાસ્ત્રીઓ આ મજબૂત બળની કામગીરીને ક્વોન્ટમ ક્રોમોડાયનેમિક્સ (QCD) ના સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવે છે.

સબએટોમિક ક્ષેત્રમાં ગ્લુઓન્સ નામના કણો સ્ટ્રોંગ ફોર્સના વાહક તરીકે કામ કરે છે.
પ્રકાશના ફોટોનથી અલગ, ગ્લુઓન્સ પોતે પણ ચાર્જ ધરાવે છે, જેના કારણે ગ્લુઓન્સ આપસમાં એકબીજા સાથે પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે.

ક્વોન્ટમ ક્રોમોડાયનેમિક્સ (QCD) ના સિદ્ધાંત મુજબ, ગ્લુઓન્સ એકબીજા સાથે જોડાઈને ટૂંકા આયુષ્યવાળા ગ્લુબોલ કણ બનાવી શકે છે.
સામાન્ય મેસોન કણો ક્વાર્ક અને એન્ટિ-ક્વાર્કથી બને છે, જ્યારે ગ્લુબોલ મુખ્યત્વે ગ્લુઓન્સ વડે બનેલો અનોખો કણ છે.

ગ્લુબોલ ખૂબ જ અસ્થિર હોય છે અને તે બહુ જ ઝડપથી હળવા કણોમાં વિભાજિત થઈ જાય છે.
તે સમાન ગુણધર્મો ધરાવતા સામાન્ય હેડ્રોન કણો સાથે ભળી જાય છે, જેથી પ્રયોગશાળામાં તેની સ્પષ્ટ ઓળખ કરવી મુશ્કેલ બને છે.

સંશોધકોએ 2011 માં J/ψ મેસોન ના ક્ષય દરમિયાન સૌથી પહેલા X(2370) કણ જોયો હતો.
તેનું દળ અને લાક્ષણિકતાઓ સ્યુડોસ્કેલર ગ્લુબોલ માટે ગણવામાં આવેલી થીયરી સાથે બરાબર બંધબેસે છે.
J/ψ મેસોન ના તાજેતરના ડેટાના વિશ્લેષણે X(2370) ખરેખર ગ્લુબોલ હોવાના પુરાવાને વધુ મજબૂત બનાવ્યો છે.

જો X(2370) ની ગ્લુબોલ તરીકે પુષ્ટિ થઈ જશે, તો વિજ્ઞાન જગતમાં બળ વાહક ગ્લુઓન્સથી બનેલા પદાર્થનો પ્રથમ નક્કર પ્રાયોગિક પુરાવો મળશે.