બ્લેક સીનું ભૌગોલિક અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ
#GS-2 #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #GS-3 #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #સંસાધનો #બ્લેક સી
મુખ્ય મુદ્દા
- યુક્રેનની ઘઉં, મકાઈ અને સૂર્યમુખીની કુલ નિકાસમાંથી લગભગ 90% માલ બ્લેક સી ના માર્ગે થાય છે, જે વૈશ્વિક ખાદ્ય સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
- બ્લેક સી ની સરહદે આવેલા 6 દેશોને BURGeR-T (બલ્ગેરિયા, યુક્રેન, રશિયા, જ્યોર્જિયા, રોમાનિયા, અને તુર્કી) શોર્ટકટ ચાવીથી યાદ રાખી શકાય છે.
- બોસ્ફોરસ સ્ટ્રેટ, સી ઓફ મરમારા, અને ડાર્ડાનેલ્સ સ્ટ્રેટ થી બનતી ટર્કિશ સ્ટ્રેટ્સ સિસ્ટમ બ્લેક સી ને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સાથે જોડે છે.
- ડેન્યુબ, ડિનીપર, અને ડિનીસ્ટર જેવી મોટી નદીઓ તેમાં ઠલવાય છે, જેમાં ડેન્યુબ યુરોપની બીજા નંબરની સૌથી લાંબી નદી છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ઘઉંના પાકની મુખ્ય મોસમ દરમિયાન બ્લેક સી ના યુક્રેનિયન બંદરો પર રશિયન હુમલાઓને કારણે કૃષિ નિકાસને મોટું નુકસાન થયું છે.
- યુક્રેનથી થતી ઘઉં, મકાઈ અને સૂર્યમુખીના બીજની કુલ નિકાસમાંથી લગભગ 90% માલ બ્લેક સી ના દરિયાઈ માર્ગે જ મોકલવામાં આવે છે.
બ્લેક સી (કાળો સમુદ્ર) ની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- બ્લેક સી ને ઇતિહાસમાં યુક્સિન સી (પોન્ટસ યુક્સિનસ) તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો, જે પૂર્વ યુરોપ અને પશ્ચિમ એશિયા વચ્ચે આવેલો એક મોટો આંતરિક સમુદ્ર છે.
- આ સમુદ્રની સરહદ 6 દેશોને સ્પર્શે છે, જેમાં ઉત્તરે યુક્રેન, પૂર્વમાં રશિયા અને જ્યોર્જિયા, દક્ષિણે તુર્કી, અને પશ્ચિમમાં બલ્ગેરિયા અને રોમાનિયા છે.
- આ છ દેશોના નામ યાદ રાખવા માટે વિદ્યાર્થીઓ BURGeR-T શોર્ટકટ ચાવીનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
- આ સમુદ્ર બોસ્ફોરસ સ્ટ્રેટ દ્વારા સી ઓફ મરમારા સાથે અને ડાર્ડાનેલ્સ સ્ટ્રેટ દ્વારા એજિયન સી સાથે જોડાઈને આગળ ભૂમધ્ય સમુદ્ર સુધી પહોંચે છે.
- બોસ્ફોરસ સ્ટ્રેટ, સી ઓફ મરમારા, અને ડાર્ડાનેલ્સ સ્ટ્રેટ ભેગા મળીને ટર્કિશ સ્ટ્રેટ્સ સિસ્ટમ બનાવે છે.
- ઉત્તર-પૂર્વ તરફ બ્લેક સી અને સી ઓફ અઝોવ એકબીજા સાથે સ્ટ્રેટ ઓફ કર્ચ વડે જોડાયેલા છે.
- આ સમુદ્રની આસપાસ પોન્ટિક પર્વતો, કાકેશસ પર્વતો, અને ક્રિમિયન પર્વતો જેવી મોટી પર્વતમાળાઓ આવેલી છે.
- ડેન્યુબ, ડિનીપર, અને ડિનીસ્ટર જેવી મુખ્ય નદીઓ તેમાં ઠલવાય છે, જેમાં ડેન્યુબ એ વોલ્ગા પછી યુરોપની બીજા નંબરની સૌથી લાંબી નદી છે.
- વિશ્વભરમાં અનાજ, ખાતર, અને ઊર્જા ઉત્પાદનો ના વેપાર અને ખાદ્ય સુરક્ષા માટે આ દરિયાઈ માર્ગ ખૂબ મહત્વનો છે.
- વર્તમાન યુદ્ધમાં રશિયન નૌકાદળ સામે યુક્રેન ડ્રોન અને એન્ટી-શિપ મિસાઈલ વડે વળતો જવાબ આપીને પોતાના દરિયાઈ વિસ્તારનું રક્ષણ કરી રહ્યું છે.