ઓસ્ટ્રેલિયામાં પ્રાણીમાં H5N1 બર્ડ ફ્લૂનો પ્રથમ કેસ નોંધાયો

#GS-3 #GS-2 #પર્યાવરણ #ભૂગોળ #વર્તમાન બનાવો #વન્યજીવન #H5N1 બર્ડ ફ્લૂ #ઓસ્ટ્રેલિયા

મુખ્ય મુદ્દા

ઓસ્ટ્રેલિયામાં સાઉથ ઓસ્ટ્રેલિયા ખાતે સીલ માછલીમાં H5N1 બર્ડ ફ્લૂ જોવા મળ્યો છે, જે પ્રાણીમાં દેશનો પહેલો કેસ છે.
આ વાયરસ સૌથી પહેલા 1996માં ચીનમાં મળ્યો હતો અને માણસોમાં આ ચેપ લાગતા મૃત્યુદર 50% જેટલો રહે છે.
મરઘાં અને બતકામાં આ H5N1 વાયરસ ખૂબ ઘાતક છે, જેમાં 48 કલાકમાં 100% સુધી પક્ષીઓ મૃત્યુ પામે છે.
ઓસ્ટ્રેલિયા વિશ્વનો 6ઠ્ઠો સૌથી મોટો દેશ છે અને ત્યાં 2,300 કિમી લાંબી ગ્રેટ બેરિયર રીફ આવેલી છે.

ઓસ્ટ્રેલિયામાં સસ્તન પ્રાણીમાં H5N1 બર્ડ ફ્લૂ (HPAI) નો પહેલો કેસ નોંધાયો છે. સાઉથ ઓસ્ટ્રેલિયાના બીચપોર્ટ ખાતે એક મૃત સીલ માછલીમાંથી આ વાયરસ મળી આવ્યો હતો.

H5N1 એ ઇન્ફ્લુએન્ઝા A વાયરસનો એક પ્રકાર છે, જે ઓર્થોમિક્સોવિરિડે પરિવારમાં આવે છે. તેમાં H5 (હેમાગ્લુટિનિન ટાઇપ 5) અને N1 (ન્યુરામિનિડેઝ ટાઇપ 1) નામના બે પ્રોટીન હોય છે. આ વાયરસ મુખ્યત્વે જંગલી પક્ષીઓ અને મરઘાંમાં ફેલાય છે, પણ તે પ્રાણીઓ અને માણસોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે.

પહેલો કેસ (1996): આ વાયરસ સૌથી પહેલા 1996માં દક્ષિણ ચીનના ગુઆંગડોંગ પ્રાંતમાં મરઘાં-બતકાંના ફાર્મમાંથી મળી આવ્યો હતો.
માનવમાં ચેપ (1997): માણસોમાં આ વાયરસનો પહેલો મોટો ફેલાવો 1997માં હોંગકોંગમાં થયો હતો, જેનાથી શ્વાસની ગંભીર બીમારી થઈ હતી.
વૈશ્વિક ફેલાવો (Clade 2.3.4.4b): હાલમાં Clade 2.3.4.4b નામનો નવો પ્રકાર પ્રવાસી પક્ષીઓ દ્વારા યુરોપ, અમેરિકા, એન્ટાર્કટિકા અને હવે ઓસ્ટ્રેલિયા સુધી ફેલાઈ ગયો છે.

પક્ષીઓ માટે અત્યંત ઘાતક: આ વાયરસ મરઘાં અને ટર્કી માટે ખૂબ જ ખતરનાક છે. ચેપ લાગ્યાના 48 કલાકમાં 100% સુધી પક્ષીઓ મૃત્યુ પામે છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં પરિવર્તનનો ભય: જો આ વાયરસ વારંવાર પ્રાણીઓમાં ફેલાશે, તો તે બદલાઈને માણસોના કોષોમાં પણ સરળતાથી પ્રવેશ કરી શકશે.
માણસો માટે જોખમ: માણસોમાં આ વાયરસ ઓછો ફેલાય છે, પણ જેને ચેપ લાગે છે તેમાંથી લગભગ 50% લોકોના મોત થાય છે.
પર્યાવરણમાં લાંબો સમય ટકે છે: ઠંડા હવામાન અને દરિયાકિનારાના પાણી કે માટીમાં આ વાયરસ લાંબા સમય સુધી જીવંત રહી શકે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા દુનિયાનો સૌથી નાનો ખંડ અને વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ 6ઠ્ઠો સૌથી મોટો દેશ છે. તે પોતાના અનોખા પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિ માટે જાણીતો છે.
આ આખો દેશ દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં આવેલો છે, જેની આસપાસ પેસિફિક મહાસાગર અને હિંદ મહાસાગર આવેલા છે.
ઓસ્ટ્રેલિયાનું પાટનગર કેનબરા છે.

પ્રાચીન વેસ્ટર્ન શિલ્ડ: આ ભૂમિભાગ ઓસ્ટ્રેલિયાના અડધાથી વધુ વિસ્તારને આવરી લે છે. અહીં પિલબારા અને યિલગાર્ન વિસ્તારોમાં 4.4 અબજ વર્ષ જૂના પથ્થરો આવેલા છે.
ધી ગ્રેટ આર્ટીશિયન બેસિન: આ મધ્ય વિસ્તારમાં આવેલો દુનિયાનો સૌથી મોટો ભૂગર્ભ જળ ભંડાર છે, જે કાર્પેન્ટારિયાના અખાતથી લઈને લેક આયરે સુધી ફેલાયેલો છે.
પૂર્વની પર્વતમાળા (ગ્રેટ ડિવાઇડિંગ રેન્જ): દરિયાકિનારે 3,500 કિમી લાંબી પર્વતમાળા ફેલાયેલી છે, જેમાં દેશનું સૌથી ઊંચું શિખર માઉન્ટ કોસિઅસ્કો આવેલું છે.
ગ્રેટ બેરિયર રીફ: ક્વીન્સલેન્ડના કિનારે આવેલી આ દુનિયાની સૌથી મોટી પરવાળાની દીવાલ છે, જે 2,300 કિમી લાંબી છે.