સૌરાષ્ટ્ર ભાષા માટે AI ટેક્સ્ટ-ટુ-સ્પીચ મોડલ્સ
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #માહિતી અને સંચાર ટેકનોલોજી (ICT) #રાષ્ટ્રીય #ડિજિટલ ઈન્ડિયા ભાષિણી
મુખ્ય મુદ્દા
- Digital India BHASHINI Division અને IISc Bengaluru એ સૌરાષ્ટ્ર ભાષાના લખાણને અવાજમાં બદલવા માટે AI મોડલ્સ બનાવ્યા છે.
- Census 2011 મુજબ, તમિલનાડુમાં લગભગ 2.48 લાખ લોકો સૌરાષ્ટ્ર નામની ઇન્ડો-આર્યન ભાષા બોલે છે.
- આ મોડલ્સમાં VITS architecture નો ઉપયોગ થયો છે અને તે તમિલ તથા સૌરાષ્ટ્ર લિપિમાં પુરુષ અને સ્ત્રી બંનેના અવાજ આપી શકે છે.
- ભારતીય ભાષાઓના AI સંશોધન માટે AIKOSH પ્લેટફોર્મ પર SPICOR TTS 3.0 Sourashtra કોર્પસ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY) હેઠળના Digital India BHASHINI Division અને Indian Institute of Science (IISc) Bengaluru એ સાથે મળીને એક નવું કામ કર્યું છે. તેમણે સૌરાષ્ટ્ર ભાષા માટે AI-based Text-to-Speech (TTS) models તૈયાર કર્યા છે. આ ભાષા મુખ્યત્વે તમિલનાડુમાં બોલાતી એક લઘુમતી ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે.
સૌરાષ્ટ્ર ભાષા વિશે
- સૌરાષ્ટ્ર એ એક ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે. તમિલનાડુમાં રહેલા સૌરાષ્ટ્ર સમુદાયના લોકો આ ભાષા બોલે છે. Census 2011 મુજબ, આ ભાષા બોલનારા લોકોની સંખ્યા લગભગ 2.48 લાખ છે.
વપરાયેલી ટેકનોલોજી
- આ મોડલ બનાવવા માટે VITS architecture નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ ટેકનોલોજી લખેલા લખાણને સીધું જ અવાજમાં બદલી શકે છે.
ભાષા અને અવાજની વિશેષતાઓ
- આ સિસ્ટમમાં પુરુષ અને સ્ત્રી બંનેના અવાજ ઉપલબ્ધ છે. આ મોડલ તમિલ અને સૌરાષ્ટ્ર બંને લિપિમાં લખેલા લખાણને સમજીને બોલી શકે છે.
AIKOSH પ્લેટફોર્મ
- BHASHINI ના AIKOSH પ્લેટફોર્મ પર SPICOR TTS 3.0 Sourashtra કોર્પસ રાખવામાં આવ્યું છે. આનાથી ભારતીય ભાષાઓ પર AI સંશોધન કરતા લોકોને ઘણી મદદ મળશે.
મહત્વ
- આ પહેલ ખૂબ મહત્વની છે કારણ કે તે એવી ભાષાઓને ડિજિટલ દુનિયામાં લાવે છે જેમના સંસાધનો ઓછા છે. આનાથી ભાષા શીખવામાં સરળતા રહેશે અને લોકો માટે સુલભતા વધશે. સાથે જ, ભાષાના દસ્તાવેજીકરણ અને સંશોધનમાં પણ ફાયદો થશે.